Libya'nın açık denizlerinde hidrokarbon arama çalışmalarını başlatacak kritik bir üretim paylaşım anlaşması, İspanya, Türkiye ve Macaristan'ı bir araya getirirken, bu gelişme Yunanistan'da büyük bir öfkeye neden oldu. İspanya merkezli Repsol, Türkiye Petrolleri A.O. (TPAO) ve Macaristan merkezli MOL Group'tan oluşan konsorsiyum, Libya'nın O7 blokunda arama faaliyetlerine başlamak üzere anlaşmaya vardı.
YUNANİSTAN'DAN TEPKİ: "YASA DIŞI İŞBİRLİĞİ"
Bingazi'nin yaklaşık 140 kilometre kuzeybatısında yer alan bu blok için verilen arama ruhsatının ardından gelen bu hamle, bölgedeki enerji dinamiklerini değiştirecek nitelikte. Ancak bu anlaşma, komşu Yunanistan'ı adeta çıldırttı. Yunanistan, Türkiye ve Libya arasında imzalanan ve İspanya ile İtalya'nın da dahil olduğu Münhasır Ekonomik Alan (MEA) anlaşmasının temelini oluşturan varlığı yasa dışı olarak nitelendiriyor. Bu doğrultuda, Repsol ve TPAO arasındaki anlaşmayı da yasa dışı bulan Atina, Avrupa Birliği'ndeki müttefiklerine protestosunu sert bir dille iletti.
BÜYÜK PROJE VE KRİTİK PAYDAŞLAR
Anlaşmaya konu olan arama sahası, 10 bin 300 kilometrekareden fazla bir alanı kapsıyor ve 1.500 metreyi aşan derin deniz alanlarını da içeriyor. Konsorsiyumda projenin operatörlüğünü üstlenen İspanyol Repsol yüzde 40 hisseye sahipken, TPAO da projede eşit bir pay olan yüzde 40'ı elinde bulunduruyor. Macar MOL Group ise kalan yüzde 20'lik hisseyi üstleniyor. Belirlenen minimum çalışma programı kapsamında, ortak girişimin sahada 1.500 km 2D ve 2.300 km 3D sismik araştırma yapması ve bir adet arama kuyusu açması öngörülüyor. Avrupa Birliği üyesi İspanya, İtalya ve Macaristan'dan şirketlerin bu ortaklıkta yer alması, Atina'da büyük bir tepkiye yol açtı. Yunan basını, Türkiye ile gizli ittifak kurmakla suçladığı bu ülkeleri hedef göstererek, Avrupa ülkelerinin Türkiye'yi 'gerekli bir kötülük' olarak gördüğünü iddia etti. Bu ortaklık, siyasi istikrarsızlık ve petrol sektöründeki belirsizlikler nedeniyle uzun yıllardır kesintiye uğrayan uluslararası arama ve üretim faaliyetlerini yeniden canlandırmak isteyen Libya için stratejik bir adım olarak görülüyor. Libya Ulusal Petrol Kurumu, 17 yıl aradan sonra ilk kez 2025 yılında karasal ve açık deniz arama sahalarını kapsayan ruhsat ihale turunu yeniden açmıştı. İmzalanan üretim paylaşım sözleşmesi, konsorsiyumun ruhsat ödülünden arama faaliyetlerine geçmesi için gerekli yasal çerçeveyi sağlıyor. Bu anlaşma, MOL Group'un uluslararası arama portföyünü Kuzey Afrika açıklarına genişletirken, TPAO'nun Akdeniz'deki enerji faaliyetlerine katkı sunuyor ve Repsol'un bölgedeki operatörlük deneyimini artırıyor.
