Geçen hafta küresel piyasalarda ABD'nin tarifeler konusundaki adımları belirleyici rol oynadı ve piyasa oynaklığını artırdı. ABD'deki istihdam verilerinin beklentilerin altında kalmasıyla başlayan temkinli başlangıç, Fed'in faiz indirimi olasılığının güçlenmesi ve ABD'nin daha fazla ülkeyle tarife anlaşması yapma ihtimaliyle yükselişe dönüştü.
ABD EKONOMİSİ VE FED KARARLARI
Gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verisi yatırımcıların yakından takip ettiği konular arasında yer alıyor. Analistler, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,8 artması beklendiğini, bu verinin tahminlerden sapmasının piyasa oynaklığını artıracağını belirtiyor. Geçen hafta yayımlanan Tüketici Beklentileri Anketi, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisinin temmuzda yüzde 3,1'e yükseldiğini gösterdi. Analistler, Fed'in eylül toplantısında faizi 25 baz puan indireceği konusunda hemfikirken, yıl sonuna kadar bir faiz indirimi daha yapma ihtimalinin ekimde yüzde 53, aralıkta yüzde 65 olarak fiyatlandığını ifade ediyor.
TARİFE KARARLARI VE JEOPOLİTİK GELİŞMELER
ABD Başkanı Donald Trump, karşılıklılık esasına dayanan ve oranları değişen tarifelerin yürürlüğe girdiğini açıkladı. Hindistan'a, Rusya'dan petrol alımına yanıt olarak yüzde 25 ek gümrük vergisi uygulanacak. İthal çip ve yarı iletkenlere yaklaşık yüzde 100 gümrük vergisi getirilecek ancak ABD'de mal üreten şirketler bu vergiden muaf tutulacak. ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında planlanan görüşmenin yakın zamanda gerçekleşmesi bekleniyor. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, görüşmenin ilerleyen günlerde yapılacağını ve hazırlıklara başlandığını açıkladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, BAE'nin ABD ile görüşme için uygun bir yer olduğunu belirtti. Trump, Fed Yönetim Kurulu üyeliğinden ayrılacak Adriana Kugler'in yerine Ekonomik Danışmanları Konseyi Başkanı Stephen Miran'ı aday gösterdi. Miran 31 Ocak 2026'ya kadar görev yapacak. Bu durum, Fed'in daha 'güvercin' bir tutum benimseyeceği beklentisini artırdı. Fed Başkanlığı için de birçok isim gündeme gelirken, mevcut Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller'ın adı öne çıkıyor. Atlanta Fed Başkanı Raphael Bostic, tarifelerin enflasyonist etkilerinin geçici olup olmadığı konusunda şüpheci olduğunu ve bu yıl için tek faiz indiriminin muhtemel olduğunu söyledi. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, kısa vadede faiz indirimi olabileceğini ve yıl sonuna kadar iki faiz indirimi öngördüğünü belirtti. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, temmuz ayı istihdam raporunu 'endişe verici' olarak nitelendirdi. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, iş gücü piyasasındaki zayıflamanın önüne geçmek için faiz oranlarını ayarlamaları gerekebileceğini ifade etti. St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, bankanın hem enflasyon hem de istihdam hedefleri açısından risklerle karşı karşıya olduğunu belirtti. Geçen hafta ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,29 seviyesinde tamamlandı. Altın ons fiyatı yüzde 1 artışla 3 bin 398 dolara, gümüş yüzde 3,5 yükselişle 38,33 dolara, Brent petrol ise yaklaşık yüzde 5 değer kaybıyla 65,8 dolara indi. Dolar endeksi yüzde 1 azalışla 98,2 seviyesinden kapandı. New York borsası pozitif seyretti. S&P 500 yüzde 2,43, Nasdaq yüzde 3,73 ve Dow Jones yüzde 1,35 değer kazandı. Intel hisseleri, Trump'ın Üst Yöneticisi Lip-Bu Tan'ı istifaya çağırmasının ardından düşüşe geçse de, Tan'ın ABD yönetimi ile temas halinde olduklarını açıklamasıyla toparlanarak haftalık bazda yüzde 3,3 yükseldi. Apple, bu hafta ABD'de 100 milyar dolarlık yeni yatırım yapacağını ve gelecek 4 yıl içinde toplam 600 milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu. Apple hisseleri geçen hafta yüzde 13,3 değer kazandı. ABD'nin dış ticaret açığı haziranda yüzde 16 azalışla 60,2 milyar dolara geriledi. Ülkede tarım dışı iş gücü verimliliği ikinci çeyrekte yüzde 2,4 arttı. Birim emek maliyeti ise ikinci çeyrekte yüzde 1,6 arttı. Avrupa borsaları pozitif seyretti. İngiltere Merkez Bankası politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 4'e çekti. BoE Başkanı Andrew Bailey, enflasyonda geçici bir artış olabileceğini ve faiz patikasının belirsiz hale geldiğini belirtti. AB Komisyonu sözcülerinden Anitta Hipper, Gazze'nin gelecekteki Filistin devletinin ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini söyledi. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, AB'yi İsrail'e karşı hareket etmekte geç kalmakla suçladı. Avro Bölgesi'nde temmuzda hizmet sektörü PMI 51 ile beklentilerin altında kaldı. Avro Bölgesi'nde haziran ayına ilişkin perakende satışlar aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,1 arttı. Almanya'da haziran ayına ilişkin fabrika siparişleri aylık yüzde 1 azalırken, yıllık yüzde 0,8 arttı. Asya borsaları alış ağırlıklı seyretti. Japonya ile ABD arasında anlaşma sağlanacağı ihtimali bölge pay piyasalarına yansıdı. Japonya Dışişleri Bakanlığı, Japonya ile ABD arasında yakın zamanda varılan anlaşmanın uygulanmasının önemini teyit etti. Japonya tarife başmüzakerecisi Ryosei Akazawa, ABD'ye karşılıklılık esaslı tarifelere yönelik kararnameyi revize etmeye ve otomobil ile otomobil parçalarına uygulanan tarifeleri düşürmeye çağırdı. Japonya Merkez Bankası (BoJ), Japonya ekonomisinin ılımlı şekilde toparlandığını ancak ticaret ve diğer politika uygulamalarının etkileri nedeniyle büyümesinin ılımlı seyretmesinin beklendiğini açıkladı. Japonya'da haziranda hanehalkı harcamaları yıllık bazda yüzde 1,3, aylık bazda yüzde 5,2 azaldı. Çin'in temmuz ayı ihracatı yüzde 7,2 arttı. Yurt içinde BIST 100 endeksi yüzde 2,10 yükselişle 10.972,63 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın üçüncü enflasyon raporunu açıklayacak. AA Finans'ın anketine göre, ekonomistler haziran ayı cari işlemler hesabının 1 milyar 546 milyon dolar açık verdiğini öngörüyor. TÜFE temmuzda aylık bazda yüzde 2,06, Yİ-ÜFE yüzde 1,73 arttı. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 33,52, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 24,19 oldu. Dolar/TL, haftayı 40,6670'ten tamamladı.
