Evrenin en yıkıcı olaylarından biri olan gelgit bozunma olayları, bir yıldızın süper kütleli bir kara deliğe fazla yaklaşması sonucunda gerçekleşiyor. Bu süreçte yıldız, kara deliğin muazzam kütleçekimi ve gelgit kuvvetleri tarafından paramparça ediliyor. Bir yıldız için bundan daha kötü bir son hayal etmek neredeyse imkansız.
AT2024WPP ADLI DEVRİM NİTELİĞİNDEKİ OLAY
Bilim insanları, AT2024wpp adını verdikleri olağanüstü enerjik bir bozunma olayını gözlemlediklerini açıkladı. Bu olayda dev bir yıldız, süper kütleli bir kara delik tarafından parçalanarak, Güneş’in toplam enerjisinin yaklaşık 400 milyar katı kadar bir enerji açığa çıkardı. Liverpool John Moores Üniversitesi’nden astrofizik doçenti Daniel Perley, bu patlamanın şimdiye kadar gözlemlenen en güçlü süpernovaları bile geride bıraktığını belirtti.
EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR PATLAMA KEŞFEDİLDİ
Araştırma ekibi, AT2024wpp olayını ilk olarak ABD'deki Palomar Gözlemevi'nde bulunan Zwicky Transient Facility ile tespit etti. Ardından, Kanarya Adaları’ndaki Liverpool Teleskobu ve NASA’nın Swift uzay gözlemevi ile yapılan takip gözlemleri, bu olayın Luminous Fast Blue Optical Transients (LFBOT) adı verilen nadir bir alt sınıfa ait olduğunu ortaya koydu. LFBOT’lar, süpernova ve gama ışını patlamalarına benzerken, çok daha mavi ışınım ve yoğun X-ışını yayılımı ile dikkat çekiyor. Bu olayın en çarpıcı yönlerinden biri, yıldızın atomlarına ayrılması sırasında meydana gelen devasa şok dalgasıdır. Bu dalga, ışık hızının yaklaşık beşte biri hızla kara deliğin etrafındaki yığılma diskinde ilerledi ve yaklaşık altı ay sonra aniden durdu. Bu tür bir davranış, kara delik ve yıldız etkileşimlerinin fiziksel sınırlarını anlamak açısından son derece değerli veriler sunuyor.
