Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2024 yılı 'Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim İstatistikleri'ne göre, KOBİ'ler ülke ekonomisinde önemli bir rol oynamaya devam etti. 250 kişiden az çalışanı olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosu 500 milyon lirayı aşmayan işletmeler KOBİ olarak tanımlanırken, bu kuruluşlar 2024'te toplam girişim sayısının %99,6'sını oluşturdu.
KOBİ'ler Ekonominin Bel Kemiği Oldu
Sanayi ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin KOBİ, istihdamın %68,5'ini, cironun %44,1'ini ve faktör maliyetiyle katma değerin %41,2'sini karşıladı. Ekonomik faaliyet sınıflamasına göre KOBİ'lerin en yoğun olduğu sektörler toptan ve perakende ticaret (%35,1), ulaştırma ve depolama (%15,3) ve imalat sanayisi (%12,1) olarak sıralandı. İmalat sanayisindeki KOBİ'ler, toplam KOBİ istihdamının %25,4'ünü oluştururken, bu sektördeki KOBİ'lerin faktör maliyetiyle katma değeri de %34,9'a ulaştı.
Katma Değer ve Personel Maliyetleri Arttı
KOBİ'lerde çalışan başına ortalama katma değer 2015'te 26 bin lirayken, 2024'te 479 bin liraya yükseldi. Özellikle orta ölçekli girişimlerde bu değer 969 bin liraya ulaştı. Personel maliyetleri de benzer bir artış göstererek 2015'te 17 bin liradan 2024'te 253 bin liraya çıktı. Orta ölçekli girişimlerde bu rakam 439 bin lirayı buldu. İmalat sanayisinde üretim yapan 3 bin 790 KOBİ'nin %54,8'i düşük teknoloji sınıfında yer alırken, büyük ölçekli girişimlerde bu oran %41,5'te kaldı. Mikro ölçekli girişimlerin %56,2'si düşük teknoloji üretim yaparken, yüksek teknoloji üretim yapanların oranı sadece %0,7 oldu.
İhracatın Üçte Biri KOBİ'lerden
KOBİ'ler, 2024 yılında toplam ihracatın %29,6'sını ve ithalatın %15,9'unu gerçekleştirdi. İhracatta orta ölçekli girişimlerin payı %16,5'e ulaşırken, büyük ölçekli girişimlerin payı %70,4 oldu. KOBİ ihracatının %59,4'ü ticaret sektöründen, %34,3'ü ise imalat sanayiinden geldi. KOBİ'lerin ihracat değeri 2015'te 49 milyar dolardan 2024'te 76 milyar dolara yükselirken, ithalat değeri ise 36 milyar dolardan 51 milyar dolara çıktı. İhracatın %48'i Avrupa ülkelerine, %34,3'ü ise Asya ülkelerine yapıldı. KOBİ'lerin ihracatının %91,1'ini imalat sanayi ürünleri oluşturdu. AR-GE harcamalarında da KOBİ'ler toplam harcamanın %28,8'ini karşıladı ve AR-GE personelinin %43,7'si KOBİ'lerde istihdam edildi. 2024 yılında KOBİ'ler adına 1417 patent başvurusu yapıldı ve 615 patent tescil edildi.
