Deprem gerçeğiyle yüzleşen Türkiye'de kentsel dönüşüm projeleri hız kazanırken, vatandaşların en büyük endişelerinden biri de evlerini yenileme sürecinde yaşayacakları geçici barınma maliyeti.
KİRA DESTEKLERİ GÜNCEL ŞARTLARI KARŞILAMIYOR
Hak sahipleri, devlet tarafından sağlanan kira desteklerinin, özellikle büyük şehirlerde hızla artan kiralar karşısında yetersiz kaldığını belirtiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan edinilen bilgilere göre, 2025 yılı için belirlenen kira yardımları İstanbul'da maliklere aylık 8 bin lira iken, Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir gibi illerde 6 bin 500 lira seviyesinde. Pek çok ilde ise bu rakam 5 bin 500 liradan başlayıp, bazı yerlerde 4 bin 500 liraya kadar düşebiliyor. Bu durum, vatandaşların dönüşüm sürecinde daha güvenli yapılara kavuşma isteğiyle, mevcut piyasa koşulları arasındaki makası daha da açıyor.
VATANDAŞ MAĞDUR OLMADAN DÖNÜŞÜM İSTİYOR
Sektör temsilcileri ve uzmanlar da konuya dikkat çekiyor. Kentsel dönüşümün sadece bina yenileme değil, aynı zamanda sosyal bir boyutunun da olduğunu vurgulayan uzmanlar, kira yardımlarının bölgesel kira seviyeleri göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Artan inşaat maliyetleri nedeniyle kentsel dönüşüm kredilerinin de güncellenmesi gerektiği belirtilirken, vatandaşların kira yardımlarının yetersizliği nedeniyle dönüşüme girmeye çekindiği dile getiriliyor. Kentsel Dönüşüm Uzmanı Mimar Dr. Nihat Şen, metropol şehirlerdeki kira yardımlarının piyasa koşullarının gerisinde kaldığını ve bunun dönüşüm kararını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik de, yüksek kiralar nedeniyle vatandaşların evlerini kentsel dönüşüme vermekte zorlandığını ve kira desteklerinin piyasa koşullarına daha yakın seviyelere çıkarılması gerektiğini vurguluyor.
ARADAKİ MAKAS AÇILIYOR, FİNANSMAN MODELLERİ GEREKLİ
Kentsel dönüşüm kira destekleri en son 2024 yılı sonunda yapılan düzenlemeyle 2025 yılı için artırıldı. İstanbul'da aylık kira yardımı 5 bin 500 liradan 8 bin liraya, Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir'de ise 4 bin 500 liradan 6 bin 500 liraya yükseltildi. Ancak, özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde konut kiralarının 25 bin lirayı aşması, sağlanan 8 bin liralık kira desteği ile piyasa kiraları arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor. Bu durum, dönüşümün sağlıklı ilerlemesi ve vatandaşların mağdur olmaması için kira yardımlarının güncel piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmesinin ve yeni finansman modellerinin geliştirilmesinin aciliyetini ortaya koyuyor.
