Yaklaşan İsrail Knesset seçimleri, ülkeyi ciddi bir dış ve iç etki kampanyası tehdidi altına sokuyor. Haaretz gazetesinin analizlerine göre, İsrail bu tür manipülasyonlara karşı yeterince hazırlıklı değil ve seçimlerin manipüle edilme riski oldukça yüksek. Uzmanlar, sosyal medya platformlarının denetim eksikliği ve hukuki boşluklar nedeniyle durumun endişe verici boyutlara ulaştığını belirtiyor.
SOSYAL MEDYADA GİZLİ KAMPANYALAR VE TESPİT ZORLUKLARI
İsrail'de yürütülen etki kampanyalarının tam sayısı bilinmiyor, çünkü çoğu henüz tespit edilememiş durumda. Bu kampanyaların büyük bir kısmı sosyal medya platformlarında gerçekleşiyor ve bu platformların bunları denetleme veya kaldırma konusunda yeterli motivasyona sahip olmadığı vurgulanıyor. Fake Reporter adlı girişim, Knesset üyelerine gönderdiği mektupta seçimleri etkilemeye yönelik kötü niyetli faaliyetlerin önemli ölçüde arttığına dikkat çekti. İran kaynaklı bir Facebook sayfasının Demokratlar Partisi'nden MK Naama Lazimi'ye yönelik yürüttüğü kampanyanın tespit edilip kaldırılmasının iki yıl sürmesi, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Eski iletişim bakanı Yoaz Hendel, seçim sonuçlarının sosyal medyada belirleneceğini ifade ederek, hükümetin dijital alanda düzen sağlamak için gerekli adımları atmadığını belirtti.
DÜNYADAKİ YABANCI MÜDAHALE ÖRNEKLERİ VE İSRAİL'İN HAZIRLIKSIZLIĞI
Dünyada kamuoyu üzerinde etki yaratmayı amaçlayan medya kampanyaları giderek yaygınlaşıyor. 2011-2021 yılları arasında 51 ülkede en az 78 yabancı ve 25 yerli etki kampanyası tespit edildi. ABD'deki 2016 başkanlık seçimleriyle ilgili Cambridge Analytica skandalı bu alandaki en bilinen örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Romanya'da 2024'te pro-Rus aday Călin Georgescu'nun öne çıkmasıyla seçim sonuçlarının yabancı manipülasyon nedeniyle iptal edilmesi, demokratik süreçlerin ne kadar savunmasız olabileceğini gösteriyor. İsrail'de sosyal medya kullanımının yaygınlığı düşünüldüğünde, birkaç sahte hesabın bile geniş kitleleri etkileyebileceği öngörülüyor.
HUKUKİ BOŞLUKLAR VE KAOS RİSKİNİN ARTMASI
İsrail, sosyal medya ve yapay zeka çağında seçim reklamlarına ilişkin yasalarını henüz güncellemedi. 2019 Knesset seçimlerinde siyasi partilerin sosyal medyadaki kampanyalarına yönelik getirilen sınırlı düzenlemelerin uygulanmasının karmaşık ve etkili olmadığı belirtiliyor. Seçim manipülasyonlarıyla kimin ilgileneceği sorusunun cevabı belirsizliğini koruyor; İsrail'de bu denetimi yapacak merkezi bir kurum bulunmuyor. Ulusal Siber Direktörlük sadece yabancı müdahalelere karşı çalışırken, şüpheli durumlarda yetki Başbakan'a bağlı Siber Direktörlük veya Şin Bet güvenlik servisine ait. Seçim sonuçlarının geçersiz sayılması gibi bir durumda nihai karar Yüksek Mahkeme'ye kalacak. Avrupa'da liderler dijital altyapının yabancı şirketlerin kontrolünde olmasının oluşturduğu risklerin farkında olsa da, İsrail'de benzer bir yasal altyapı mevcut değil. Seçimler yaklaştıkça hukuki mücadele olasılığı ve seçim sonrası kaos riski artıyor, bu nedenle İsrail'in bu duruma hazırlıklı olması gerektiği vurgulanıyor.