Isparta'da tarihi Aya Baniya (Aya Panaya) Kilisesi, belediye tarafından restore edilerek 2025 yılında tamamlanmış ve MİSPARTA Koku Medeniyeti Müzesi ve Atölyesi'ne dönüştürülmüştür. Bu müze, dünyada beşinci, Türkiye'de ise ilk olma özelliğini taşımakta olup, koku kültürünün tarihsel serüvenini ve parfüm sanatını yaşatmayı hedeflemektedir.
TARİH VE KÜLTÜR KOKUSU
1814 Sancak Ispartası döneminden ve daha öncesinden bilinen koku kültürü, özellikle Aya Pania Kilisesi bahçesinde kutlanan Nevbahar (Koku Bayramı) ile şehrin hafızasında canlı tutulmaktadır. "Her nefes bir dua, her koku bir anıdır" sözleriyle ifade edilen bu kadim gelenek, MİSPARTA projesiyle modern çağda yeniden hayat bulmaktadır. Müze koleksiyonunda, bilinen ilk parfüm formülü, tarih boyunca kullanılan parfüm kapları, kokuyla ilgili etnografik unsurlar ve kilise yapısından çıkarılan arkeolojik buluntular yer almaktadır. Ziyaretçiler, antik çağlardan günümüze uzanan koku kültürünü ve parfüm yapım sanatını keşfedebilmektedir.
DENEYİM ODAKLI ATÖLYELER
MİSPARTA, sadece bir müze olmanın ötesinde, koku kültürüne dair deneyimsel öğrenmeyi de desteklemektedir. Aromaterapi uygulamaları, kişiye özel parfüm tasarımı eğitimleri ve koku tarihi üzerine interaktif atölyeler ziyaretçilere sunulmaktadır. Bu sayede, "yaşayan müze" anlayışıyla kültürel miras hem korunmakta hem de günümüz insanıyla buluşturulmaktadır.
ULUSAL VE ULUSLARARASI BİR MERKEZ OLMA HEDEFİ
Yıllık etkinlik programları kapsamında koku temalı sergiler, konferanslar ve panellere ev sahipliği yapacak olan MİSPARTA, Isparta'nın kültürel kimliğini güçlendirmeyi ve kentin turizmine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Proje, koku medeniyetini bilimsel ve kültürel açıdan ulusal ve uluslararası platformda tanıtacak bir merkez olarak öne çıkmaktadır. Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yetkilileri, "Geleceğimizi geçmişimize bağlayan MİSPARTA, ten rengimize ve ten kokumuza uygun kokularla ortak bir mirası yaşatıyor. Bu eşsiz kültürel değerimizi yaşatan ve destekleyen herkese teşekkür ederiz" açıklamasında bulunmuşlardır.
