İran devlet televizyonu, İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya arasındaki nükleer görüşmelerin 25 Temmuz'da İstanbul'da yapılacağını duyurdu. İran devlet televizyonunun haberine göre, İran, 2015'teki nükleer anlaşmanın Avrupalı taraflarının talebi üzerine yeni tur nükleer görüşmeyi kabul etti. İstanbul'da 25 Temmuz Cuma günü dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde yapılacak nükleer görüşmelere İran'ı temsilen dışişleri bakan yardımcıları Mecid Tahtrevançi ile Kazım Garibabadi katılacak. Görüşmelerin, 16 Mayıs'ta yine İstanbul'da gerçekleşen ve ABD ile İran arasında süren müzakerelerin devamı niteliğinde olduğu belirtildi.
GÖRÜŞMELERİN ARDINDAN GELİŞMELER
Taraflar, Mayıs ayındaki görüşmelerde ABD ile İran arasındaki müzakerelerin devamı konusunda anlaşmıştı. Ancak, İsrail'in Haziran ayında İran'a düzenlediği saldırılar sonrasında müzakere süreci bir süreliğine kesintiye uğramıştı. İran, 2015'te imzalanan nükleer anlaşmayla kaldırılan Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının geri getirilmesini sağlayabilecek 'tetik mekanizması (snapback)' adı verilen maddenin, Avrupa ülkeleri tarafından işletilmesinden endişe ediyor. Söz konusu mekanizmanın süresi 18 Ekim'de sona eriyor ve Avrupa ülkelerinin bu tarihten önce mekanizmayı işletebileceği öngörülüyor.
NÜKLEER ANLAŞMA VE SNAPBACK MADDESİ
2015'teki nükleer anlaşma, İran ile BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi ve Almanya arasında imzalanmıştı. Anlaşma, yaptırımların kaldırılması karşılığında İran'ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılmasını içeriyordu. ABD, 2018'de anlaşmadan tek taraflı çekilmiş ve İran'a yaptırımları geri getirmişti. İran, Avrupa ülkelerinden ABD'nin yaptırımlarını telafi edecek önlemler almasını istemiş, ancak Avrupalılar bu konuda adım atamamıştı. İran, bunun üzerine anlaşmadaki taahhütlerini kademeli olarak durdurmaya başlamış ve daha sonra yüksek düzeyli uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yönelmişti. İngiltere, Fransa ve Almanya ise, 'snapback' olarak adlandırılan ve İran'a anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle BM yaptırımlarını yeniden getirme imkanına sahip maddeyi işletme tehdidinde bulunuyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise, Avrupalı tarafların bu maddeyi harekete geçirebilecek hukuki dayanağa sahip olmadığını belirtmişti.
