İran'da ekonomik sıkıntılarla başlayan huzursuzluk, protestoların on birinci gününde şiddetini artırarak devam ediyor. Eylemciler, polisle çatışırken, Devrim Muhafızları için dikilen heykeller ateşe verilip devrildi. Ülke genelinde 31 eyaletin tamamına yayılan protestolar, 111 farklı şehir ve köyde sokaklara dökülen halk tarafından barikatlar kurulup kavşakların yakılmasıyla büyüdü.
PROTESTOLAR SİYASİ BİR HAL ALDI
İran İnsan Hakları Kurumu'nun bildirdiğine göre, en az 34 gösterici ve dört güvenlik görevlisi hayatını kaybetti. Bu sırada, İran'daki İslami devrim öncesi monarşik rejimin lideri Rıza Pehlevi, İran askerlerine saf değiştirme çağrısında bulundu. Pehlevi'nin bu çağrısı megafonlarla protestoculara duyuruldu. Bandar Abbas'ta askerlere seslenen Pehlevi, bir karekod aracılığıyla "devrime katılma" çağrısı yaparak, "Bu sizin son şansınız" dedi.
EKONOMİK KRİZ VE HAYAT PAHALILIĞI TEPKİ YARATIYOR
Birçok protestocu, Pehlevi'ye destek vermekte tereddüt etse de, asıl sorunun geçim sıkıntısı olduğu belirtiliyor. Halk, yaşadığı zorluklardan İran hükümetini ve özellikle dini lider Ayetullah Ali Hamaney'i sorumlu tutuyor. Lübnan ve Gazze'deki gruplara yapılan harcamalar yerine kendi halklarına destek verilmemesi, isyanın temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Olaylar, 28 Aralık'ta başkent Tahran'da riyalin dolar karşısındaki değer kaybını protesto eden esnafla başlamıştı. Yıllık enflasyonun yüzde 40'a ulaşması ve nükleer program yaptırımları ile kötü yönetimin ekonomiyi derinden etkilemesi tepkileri artırdı. Lordegan kasabasında iki polisin silahlı kişilerce öldürüldüğü bildirildi. Polisin göz yaşartıcı gaz ve mermi kullanmasıyla şiddetlenen olaylarda, eylemciler ele geçirdikleri silahlar ve molotof kokteylleriyle polisle çatıştı. Üniversite öğrencilerinin katılımıyla siyasi bir kimlik kazanan protestolarda, dini lider Hamaney'in düşürülmesi veya öldürülmesi yönünde sloganlar atıldı. Abadan kentinde ise "Top, tüfek, havai fişek, mollalar defolacak" sloganları yükseldi. Hükümet yetkilileri, olayları bastırmak için hem ekonomik hem de adli adımlar atıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Kampana, barışçıl eylemcilere dokunulmayacağını vaat ederken, ateşli silahlarla saldıranların isyancı olarak nitelendirileceğini belirtti. Yargı erki başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei ise hızlı yargılama ve ibretlik cezalar verileceğini duyurdu. Dini lider Hamaney, yetkililerin protestocularla diyalog kurmasını, ancak isyancıların bastırılmasını istedi. Devlet medyası, hayat pahalılığını azaltmak amacıyla vatandaşlara aylık yedi dolarlık bir yardım yapılacağını duyurdu. Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın şiddet uygulanması durumunda müdahale sinyali vermesi, İranlı yetkilileri daha temkinli davranmaya ittiği düşünülüyor.
