SETA tarafından yayımlanan yeni bir analiz, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik tek taraflı askeri müdahalesinin Avrupa ve transatlantik ilişkiler üzerindeki derin etkilerini ortaya koyuyor. Bu müdahale, yalnızca Ortadoğu'nun güvenlik dengelerini sarsmakla kalmayıp, uluslararası sistemdeki mevcut yapısal çatlakları da daha belirgin hale getirdi. Analize göre, sürmekte olan kriz, hali hazırda hassas bir dönemden geçen transatlantik ittifak üzerinde önemli bir dönüştürücü etki yaratma potansiyeli taşıyor.
AVRUPA'DA 'stratejik otonomi' TARTIŞMALARI YENİDEN ALEVLENİYOR
Analiz, ABD'nin bölgedeki güç projeksiyonunun, Avrupa'nın uzun süredir savunduğu 'normatif güç' söylemini zayıflattığını ve kıtanın yeni küresel güç mücadelesindeki sınırlı etkinliğini gözler önüne serdiğini vurguluyor. Bu durum, Avrupa'da uzun zamandır gündemde olan ve bir türlü somutlaşamayan 'stratejik otonomi' arayışını, jeopolitik bir zorunluluk haline getirmiş durumda. İran krizi, Avrupa için sadece bir dış politika meselesi olmanın ötesinde, ciddi bir yüzleşme anlamına geliyor. Avrupa Birliği'nin Ortadoğu'daki küresel aktörlük kapasitesinin yapısal yetersizlikleri bir kez daha tartışılırken, ABD'nin jeopolitik liderliği olmadan Avrupa'nın bölgesel dengelerde belirleyici bir rol oynamasının zor olduğu belirtiliyor.
KRİZ, AB İÇİNDE BÜYÜK BİR PARÇALANMA RİSKİ TAŞIYOR
Analize göre, İran krizi Avrupa Birliği içinde stratejik bir parçalanma riskini de beraberinde getiriyor. Üye ülkelerin ortak bir vizyon etrafında birleşmek yerine, ulusal güvenlik endişelerinin şekillendirdiği farklı politikalar izlemeye başladığına dikkat çekiliyor. Washington'ın Avrupa başkentlerinden açıkça taraf olmalarını talep etmesi, Birlik içindeki dayanışma zeminini zorluyor. Bu bağlamda, Avrupa'nın güvenlik ve kimlik söyleminde önemli bir dönüşüm yaşandığına da değiniliyor. Geçmişte uluslararası hukuka ve kurallara dayalı düzene vurgu yapan Avrupa'nın, giderek daha fazla askeri kapasite ve sert güç araçlarına yöneldiği ifade ediliyor. Özellikle Emmanuel Macron'un öncülüğünde, Avrupa'nın nükleer caydırıcılık kapasitesinin genişletilmesi ve savunma yeteneklerinin güçlendirilmesi yönündeki tartışmaların ivme kazandığı belirtiliyor. SETA'nın bu analizi, İran krizini Avrupa'nın uluslararası sistemdeki rolünü, transatlantik ilişkilerin geleceğini ve stratejik otonomi tartışmalarını yeniden şekillendiren kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.
