İran'ın eski Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, bölgedeki savaşın sona erdirilmesi için hem Tahran'a hem de Washington'a yönelik önemli önerilerde bulundu. Zarif, tarafların geçici bir ateşkes yerine kapsamlı bir barış anlaşmasına odaklanması gerektiğini belirtti.
SAVAŞI BİTİRMEK İÇİN İKİ YOL
Foreign Affairs dergisinde "İran savaşı nasıl bitirmeli?" başlığıyla yayımlanan makalesinde Zarif, İran'ın mevcut üstünlüğünü savaşmaya devam etmek yerine zafer ilan edip bir anlaşma yapmak için kullanması gerektiğini savundu. Uzayan çatışmaların daha fazla can kaybına, altyapı yıkımına ve kaynak tükenişine yol açacağı uyarısında bulunan eski bakan, ABD'nin kara harekatı başlatma ihtimaline de dikkat çekti. Zarif'e göre tarafların önünde iki seçenek bulunuyor: Birincisi, temel sorunları çözmeyen ve yeni saldırıları tetikleyebilecek bir ateşkes anlaşması. İkincisi ise daha kalıcı bir çözüm sunacak kapsamlı bir barış anlaşması.
KALICI BARIŞ İÇİN ÖNERİLER
Zarif, kapsamlı bir anlaşma öncesinde acil önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda İran'ın Umman ile işbirliği yaparak ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlaması ve ABD'nin de buna karşılık olarak İran için Hürmüz Boğazı'nın açık olmasına izin vermesi gerektiğini söyledi. Eski bakan, İran'ın nükleer silah arayışına girmemeyi ve nükleer programına sınırlar koymayı taahhüt etmesi, ABD ile kalıcı bir saldırmazlık paktı kabul etmesi gerektiğini belirtti. Buna karşılık ABD'nin de İran'a yönelik tüm yaptırımları kaldırması çağrısında bulundu. Zarif ayrıca Türkiye, Mısır, Pakistan ve Körfez ülkelerinin de dahil olduğu bölgesel bir güvenlik ağı önerisinde bulundu. Bu ağın, İran ve Umman arasında gemilerin güvenli geçişi için resmi düzenlemeler kurulmasını da içereceğini ifade etti. Eski bakan, Çin, Rusya ve ABD'nin İran ve Basra Körfezi ülkeleriyle bir nükleer zenginleştirme konsorsiyumu kurmasını ve bunun Batı Asya'nın tek zenginleştirme tesisi haline gelmesini önerdi. İran'ın tüm zenginleştirilmiş materyallerini ve ekipmanlarını bu alana transfer edeceğini de ekledi. Son olarak Zarif, ABD'den 2025 ve 2026'daki savaşların neden olduğu hasar ve kayıplar için tazminat talebinde bulundu.
