İran'da iki haftayı geride bırakan ve ülkenin dört bir yanına yayılan protestolar, uluslararası dikkatleri üzerine çekmeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İranlılara "Protestolara devam edin, yardım yolda" şeklindeki çağrısı, tansiyonu daha da yükseltti. Son gelen bilgilere göre, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bine ulaştığı belirtiliyor.
ABD'nin İran'a Karşı Masadaki Seçenekleri
İngiliz Telegraph gazetesinin analizine göre, Trump yönetiminin önünde İran'a yönelik dört farklı stratejik seçenek bulunuyor. Bunlardan ilki, Devrim Muhafızları Ordusu'na ait üsler, füze tesisleri veya Tahran'daki resmi binalar gibi hedeflere yönelik "sembolik saldırılar". Bu tür bir adım, Trump'ın protestoculara yönelik şiddet kullanılması halinde İran'ı vurma vaadini yerine getireceği mesajını verse de, ABD'nin niyetinin ciddi olmadığı algısını yaratma riski taşıyor.
Geniş Kapsamlı Bombardıman ve Riskler
İkinci seçenek ise, daha uzun soluklu ve geniş kapsamlı bir bombardıman. Bu strateji, sadece karargahları değil, Devrim Muhafızları ve Besiç güçlerinin kullandığı çok sayıda üssü hedef almayı amaçlıyor. Ancak, bu tür bir harekat için gerekli olan ABD uçak gemilerinin bölgede bulunmaması ve ev sahibi ülkelerin misilleme korkusuyla üsleri İran'a yönelik operasyonlar için kullanmaya izin vermeyebileceği ihtimali göz önüne alınıyor. Uzmanlar, böylesi bir bombardımanın bile İran sokaklarındaki rejimin şiddetini durdurmada yetersiz kalabileceği görüşünde.
Hamaney'e Yönelik Müdahale ve Siber Saldırı Potansiyeli
ABD'de bazı çevreler, protestoların baskısını azaltmak ve nükleer anlaşma sürecini yeniden başlatmak amacıyla İran lideri Ali Hamaney'e yönelik "kaçırma ya da suikast" gibi radikal adımların rejimi geri adım atmaya zorlayabileceğini değerlendiriyor. Ancak bu tür bir girişimin Ortadoğu'da Şii toplulukları kapsayan bir savaşı tetikleyebileceği ve bölgedeki ABD askerleri için ciddi tehditler oluşturabileceği uyarısı yapılıyor. Diğer bir seçenek ise siber saldırılar. Bu yöntemle rejimin iletişim ağının çökertilmesi, aktivistlerin dış dünya ile bağlantı kurmasının sağlanması ve protestoları bastırmaya çalışan yetkililerin susturulması hedeflenebilir. Trump, İran'daki internet kesintisiyle ilgili olarak Starlink'in devreye alınması konusunu Elon Musk ile görüşeceğini belirtti.
Uzmanlardan 'Geç Kalındı' Uyarısı
Chatham House Ortadoğu ve Kuzey Afrika Programı Direktörü Sanam Vakil, Washington yönetiminin İran'a karşı atabileceği tüm bu adımlar için "çok geç kaldığı" uyarısında bulundu. Vakil, eğer bir yanıt verilecekse bunun günlerdir yapılması gerektiğini ifade etti. Uzmanlar ayrıca, ABD'nin olası bir müdahalesinin İran toplumunda ters bir tepki yaratarak, halkın öfkesini rejime karşı değil, Washington yönetimine yönlendirebileceği riskine dikkat çekiyor.
