MİLLİYET.COM.TR - ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışma, Orta Doğu’da güvenlik dengelerini sarsmaya devam ediyor. İran, rejimini ayakta tutmayı hedefleyen asimetrik bir savaş stratejisi izliyor ve ABD üslerini hedef alan misillemelerle karşılık veriyor.
DİPLOMATİK ÇABALAR DEVAM EDİYOR
Türkiye ve bazı bölge ülkeleri, krizin büyümemesi için diplomatik denge ve arabuluculuk çabası yürütüyor. NATO ve Avrupa ise temkinli bir tutum sergiliyor. Birleşmiş Milletler ise eleştirilerin odağı haline geldi. Rusya ve Çin, saldırıları kınarken İran’a dolaylı destek vermekten kaçınmıyor.
ETNİK VE SİYASİ KIRILMALAR RİSKİ
Uzmanlara göre en kötü senaryo, İran içinde etnik ve siyasi kırılmaların tetiklenmesiyle bölgesel bir parçalanma ve uzun süreli istikrarsızlık ihtimali. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ufuk Necat Taşçı, savaşın gri alanlarda yürütüldüğünü ve birçok aktörün beklenmedik şekilde pozisyon değiştirdiğini belirtiyor. Bu süreçte, bölgedeki Müslüman ülkelerin daha güçlü bir işbirliği kurması gerektiği yönünde bir farkındalık oluştu.
AVRUPA'NIN TUTUMU VE RİSKLERİ
Son bir haftada birçok hususun karmaşık hale geldiğini söyleyen Dr. Taşçı, Avrupa’nın ABD ile olan ilişkilerinde dikkatli bir denge kurmaya çalıştığını ifade ediyor. Özellikle Güney Kıbrıs’taki üslerin hedef alınma ihtimali, Avrupa’nın savaşa çekilme riskini artırıyor. İran’ın askeri stratejisi, klasik savaş yerine rejimin ayakta kalmasını hedefleyen asimetrik bir yaklaşım benimsiyor. Bu durum, bölgedeki güvenlik dengelerini değiştiren yeni bir kırılma sürecini başlatmış durumda.
İÇ KARIŞIKLIK SENARYOLARI
Olası bir iç karışıklık senaryosu, ABD’nin bölgedeki müttefiklerine olan güvenin sarsılmasına yol açabilir. Uzmanlar, dış askeri baskının yanı sıra iç siyasi baskının da arttığını ve bunun İran'daki rejim için tehdit oluşturduğunu belirtiyor. İran’ın askeri yaklaşımının, uzun süredir bu ihtimale göre şekillendiği ve stratejilerinin rejimi devirmeyecek şekilde tasarlandığı ifade ediliyor.