İran'da, yerel para biriminin değer kaybı ve derinleşen ekonomik sıkıntılar nedeniyle 28 Aralık 2025'te başlayan esnaf protestoları, ülkenin dört bir yanına yayılarak şiddetli bir hal aldı. Gösteriler, başlangıçtaki barışçıl niteliğini kaybederek güvenlik güçleri ile eylemciler arasında çatışmalara dönüştü.
KAYIP SAYILARI ENDİŞE VERİCİ BOYUTLARA ULAŞTI
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından yapılan açıklamaya göre, ekonomik taleplerle başlayan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı 65'e yükseldi. Bu kayıpların içinde, 7'si 18 yaş altında olmak üzere 50 eylemci ve 15 güvenlik görevlisi bulunuyor. Ülke genelinde 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığı ve yaralanmaların büyük çoğunluğunun saçma ve plastik mermilerden kaynaklandığı bildirildi. Başkent Tahran'daki hastanelerin, ağır yaralı protestocularla dolup taştığı ifade ediliyor.
İNTERNET KESİNTİSİ BİLGİ AKIŞINI ENGELLEDİ AMA EYLEMLERİ DURDURAMADI
Perşembe akşamından bu yana devam eden geniş çaplı internet kesintisi, olaylara dair bilgi akışını ciddi şekilde kısıtlasa da, sokaklardaki protesto hareketini bastıramadı. İsmini vermek istemeyen bir Tahran sakini, internetin kesilmesinin daha fazla insanı öfkeyle sokağa döktüğünü belirtti. Bu durum, yetkililerin kontrolü sağlamak için baskıyı artırma eğilimini de güçlendirdi. İran ordusu, ulusal çıkarları ve stratejik altyapıları koruma konusunda sert bir açıklama yaparak, diğer silahlı kuvvetlerle koordineli bir şekilde hareket edeceğini duyurdu.
ULUSLARARASI CAMİADAN SERT TEPKİLER VE DESTEK MESAJLARI
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Donald Trump, İran halkına desteklerini açıklayarak yardım teklifinde bulundu. Trump, İran liderlerini protestoculara ateş açmamaları konusunda uyararak, aksi bir durumda ABD'nin de karşılık verebileceğini ima etti. İngiltere, Almanya ve Fransa liderleri ortak bir bildiri yayınlayarak, İran güvenlik güçlerinin şiddet uyguladığına dair haberlerden derin endişe duyduklarını belirtti ve protestocuların öldürülmesini şiddetle kınadı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin sözcüsü de barışçıl gösteri hakkının korunmasının önemine vurgu yaptı. Diğer yandan, eski şahın oğlu Rıza Pehlevi, eylemcilere şehir merkezlerini ele geçirme hazırlığı yapmaları yönünde çağrılarda bulunarak kendisini bir 'geçiş sürecinin emanetçisi' olarak tanımladı. Sosyal medya platformu X (eski adıyla Twitter) ise, platformdaki İran bayrağını, İslam devrimi öncesinde kullanılan aslan ve güneş simgeli bayrakla değiştirdi.