Hafta sonu yaşanan karşılıklı saldırılarla alevlenen Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğe çözüm bulma çabaları hızlandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın bir görüşme talebinde bulunduğunu ve bu görüşmenin bugün Katar'ın başkenti Doha'da gerçekleşeceğini duyurdu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlarda, İran'dan gelen görüşme talebini teyit ederken, ham petrol fiyatlarının düştüğüne dikkat çekti ve bunun İran'ın nükleer silahsızlanmasının başladığı dönemdeki seviyelerin bile altında olduğunu belirtti.
DOHA'DA KRİTİK GÖRÜŞMELER VE VARLIKLAR MASADA
ABD merkezli Axios haber sitesinin üst düzey yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD ve İran, birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşarak Hürmüz Boğazı'ndaki anlaşmazlıkları çözmek için Doha'da bir araya gelecek. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Doha'daki görüşmelere ABD Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner'ın katılacağını bildirdi. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı başlangıçta ABD ile herhangi bir teknik görüşme planlamadığını belirtse de, daha sonra dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konusunu takip etmek üzere uzman bir ekibin Doha'ya gideceğini açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Katar'da bulunan 12 milyar dolarlık dondurulmuş varlığın 6 milyar dolarının ülkeye döneceğini ve kalan kısmın iadesi için de çalışmaların sürdüğünü belirtti. Pezeşkiyan, ABD ile imzalanan mutabakatın İran halkı için bir kazanım olduğunu ve petrol yaptırımlarının kaldırıldığını hatırlattı.
BEŞİNCİ MADDE YORUMLARI GERİLİMİ ARTIRDI
Hürmüz Boğazı'ndaki krizin temel nedenlerinden birinin, ABD ve İran arasında 18 Haziran'da imzalanan 14 maddelik mutabakat metninin beşinci maddesi üzerindeki farklı yorumlar olduğu değerlendiriliyor. Bu madde, İran'ın "ticari gemilerin İran Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde, yalnızca 60 gün süreyle, ücretsiz ve güvenli bir şekilde geçebilmeleri için elinden gelen tüm çabayı göstererek gerekli düzenlemeler" yapacağını belirtiyor. Ancak Tahran yönetiminin bu maddeyi geniş yorumlayarak, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kendi kontrolünde yapılmasını istemesi, gerilimi tırmandıran bir faktör olarak öne çıkıyor. İran, uluslararası hukuk ve kıyı devletlerinin egemenlik hakları çerçevesinde, diğer Basra Körfezi kıyı devletleriyle görüşerek gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek üzere Umman Sultanlığı ile diyalog kuracak.
