Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'na (HMGS) katılan adaylar ve akademisyenler, sınavda yer alan iki farklı soruda çift doğru şık bulunması nedeniyle önemli belirsizlikler yaşandığını ve bunun bireysel sonuçları anlamlı biçimde etkileyerek hak kaybı riski oluşturduğunu belirtiyor.
97. SORUDA DÜZELTME TALEBİ
İtirazlara göre, HMGS'nin 97. sorusu, anonim şirket yönetim kurulu başkanına yapılan bir ödemenin niteliğini sorguluyor. Soru kökünde ortaklık durumuna dair net bir bilginin eksikliği nedeniyle, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca hizmet karşılığı ödemelerin “ücret” olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu sebeple yayımlanan cevap anahtarının hatalı olduğu öne sürülüyor. Uzmanlar, sorunun Vergi Hukuku açısından hatalı kurgulandığını ve ölçme-değerlendirme tekniğine aykırı olduğunu belirterek iptal edilmesi gerektiğini savunuyor. Sınava giren adaylar ise bu soruya ilişkin taleplerinin iptal değil, cevap anahtarının düzeltilmesi yönünde olduğunu vurguluyor.
SORUNUN KAYNAĞI VE ETKİLERİ
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesi, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak verilen hizmet karşılığı alınan para ve menfaatleri “ücret” olarak tanımlıyor. Bu maddeye göre huzur hakkı, ikramiye ve prim gibi ödemeler de ücret niteliği taşıyor. 97. soruda, “Nagihan” isimli kişinin bir anonim şirkette yönetim kurulu başkanı olarak şirketin kârından %8 oranında pay aldığı ifade ediliyor ancak Nagihan’ın şirket ortağı olup olmadığına dair herhangi bir bilgi verilmiyor. Akademik görüşlere göre, eğer Nagihan şirket ortağı değilse bu ödeme ücret niteliğinde olacakken, ortak olması durumunda menkul sermaye iradı sayılacaktı. Ortaklık durumuna dair bilgi eksikliği, soruyu muğlak hale getirerek tek bir doğru cevabın bulunmasını engelliyor. Bu durumun yanı sıra, iki soruda daha çift doğru seçenek bulunduğu iddiaları, özellikle alan sorularında farklı cevap varyasyonlarına göre sıralamalarda kayda değer dalgalanmalara yol açabiliyor. Yoğun hazırlık sürecinin ardından belirsizlik içeren sorular, binlerce adayın yerleştirme ve kariyer planlarını olumsuz etkiliyor. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Eski Dekanı Prof. Dr. Ahmet Erol da 97. sorunun yanlış olduğunu ve 99. sorunun ise sınav için aşırı uç bir soru olduğunu belirterek, 97. sorunun iptal edilmesi gerektiğini ifade etti.
SINAVIN NİTELİĞİ VE BEKLENTİLER
HMGS'nin yalnızca bir sınav değil, hâkimlik, savcılık ve avukatlık mesleklerine geçişte kritik bir eşik olduğu hatırlatılırken, soru kurgusu ve cevap anahtarında belirlilik, tek doğruya yönlendirme ve denetlenebilirlik ilkelerinin önem taşıdığı vurgulanıyor. Ölçme-değerlendirme tekniğinde yapılacak hataların, bireysel mağduriyetlerin ötesinde hukuk hizmetlerinin niteliğine de yansıyabileceği belirtiliyor. Adaylar, itirazların yasal süre içinde hızlı ve şeffaf biçimde incelenmesini, 97. soruya ilişkin cevap anahtarının düzeltilmesini ve diğer tartışmalı sorular hakkında da gerekçeli karar açıklanmasını talep ediyor. Olası telafi seçenekleri arasında anahtar düzeltmesi veya ölçme-değerlendirme ilkeleriyle uyumlu eşdeğer puanlama düzenlemeleri gösteriliyor. Ülkenin hukuk insanı havuzunu etkileyen bir seçme mekanizması olan HMGS'de yapılacak düzenlemenin, kişisel sonuçlarla sınırlı kalmayıp genel güven duygusunu güçlendirecek biçimde ele alınması isteniyor. Amaç, adil, öngörülebilir ve gerekçeli bir değerlendirme süreciyle hem bireysel hem de kurumsal düzeyde güvenin tesis edilmesidir.