Gökbilimciler, evrende şimdiye kadar rastlanan en büyük gezegen oluşum diskini tespit ederek astronomi dünyasında büyük bir heyecan dalgası yarattı. Dünya'dan yaklaşık 1.000 ışık yılı uzaklıktaki genç bir yıldızın çevresinde keşfedilen bu devasa disk, tam olarak 640 milyar kilometrelik bir çapa sahip ve Güneş Sistemi'mizin tamamından tam 40 kat daha geniş bir alanı kaplıyor.
TUHAF VE ASİMETRİK BİR YAPI GÖZLERDE KANLANIYOR
İlk olarak 2016 yılında fark edilen bu olağanüstü yapı, NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nun sağladığı yüksek çözünürlüklü görüntülerle gün yüzüne çıktı. Hubble'dan elde edilen veriler, diskin beklenenden çok daha dinamik ve düzensiz bir yapı sergilediğini gösteriyor. Şaşırtıcı bir şekilde, diskten yukarı ve aşağı doğru uzanan ince gaz ve toz ipliklerinin neredeyse tamamı diskin yalnızca bir tarafında toplanmış durumda. Araştırmacılar, bu sıra dışı ve çarpıcı görünümü nedeniyle diske 'Dracula'nın Chivito'su' adını verdiler. Bu esprili isimlendirme, ekibin bir üyesinin Transilvanya kökenli olmasından ve diğerinin ise Uruguay'ın meşhur chivito sandviçine yaptığı bir göndermeden esinleniyor.
GEZEGEN OLUŞUMUNA DAİR YENİ SORULAR GÜNDEME GELİYOR
Çalışmanın baş yazarı Kristina Monsch, elde edilen Hubble görüntülerinin, gezegenlerin oluştuğu bu 'beşiklerin' düşünülenin aksine çok daha hareketli ve kaotik olabileceğini ortaya koyduğunu belirtti. Diskin merkezindeki yıldız veya yıldızlar doğrudan gözlemlenemese de, toplam kütlesinin Jüpiter'in 10 ila 30 katı arasında olduğu tahmin ediliyor. Bu miktar, birden fazla gaz devi gezegenin oluşması için yeterli bir potansiyel sunuyor. Diskin sadece bir tarafındaki belirgin uzantılar, sistemin dışından madde akışı gibi dinamik süreçlere işaret ediyor ve bu da gezegen oluşumunun ne denli karmaşık olabileceğine dair yeni soruları beraberinde getiriyor.
GÜNEŞ SİSTEMİ'NİN GEÇMİŞİNE BİR IŞIK TUTULUYOR
Bu devasa disk, yaklaşık 4.6 milyar yıl önce Güneş Sistemi'mizin nasıl bir görünüme sahip olduğuna dair büyütülmüş bir model olarak kabul ediliyor. Monsch'a göre, temel fiziksel süreçlerin benzer olması muhtemel olsa da, böylesine büyük bir ortamda gezegen oluşumu bazı farklılıklar gösterebilir. Gökbilimciler için 'Dracula'nın Chivito'su', gezegenlerin oluşumunu daha iyi anlamak adına eşsiz bir gözlem fırsatı sunuyor. James Webb Uzay Teleskobu gibi gelişmiş gözlem araçlarıyla yapılacak yeni araştırmalar, bu tuhaf yapının sırlarını daha da aydınlatabilir.
