The Lancet dergisinde yayımlanan Küresel Hastalık Yükü araştırması, dünya genelinde yaşam süresi artsa da gençler arasındaki ölüm oranlarının yükseldiğini ortaya koydu. Bu durum, alkol, intihar ve kazalara bağlı ölümlerin artmasıyla birlikte gençler arasında ölüm oranlarının "yeni bir kriz" halini aldığı uyarısını beraberinde getiriyor.
KÜRESEL SAĞLIK EĞİLİMLERİ
Berlin'deki Dünya Sağlık Zirvesi'nde sunulan ve 16 bin 500 bilim insanının 300 binden fazla veri kaynağını kullanarak yürüttüğü çalışma, küresel sağlık ve ölüm eğilimlerine ilişkin en kapsamlı değerlendirmelerden biri olarak kabul ediliyor. Kovid-19 salgını sonrasında ortalama yaşam süresinin yeniden yükselmesine rağmen, bazı bölgelerde genç nüfustaki ölümlerin arttığı belirtildi. Küresel Hastalık Yükü araştırması, kısmen Bill & Melinda Gates Vakfı tarafından finanse ediliyor.
COĞRAFİ FARKLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ
Araştırma, 2023 itibarıyla dünya genelinde kadınların ortalama yaşam süresinin 76,3 yıl, erkeklerin ise 71,5 yıl olduğunu gösterdi. Bu rakamlar, 1950'ye kıyasla 20 yıldan fazla bir artışa işaret etse de, yüksek gelirli bölgelerde yaşam beklentisinin 83 yıla ulaştığı, Sahra Altı Afrika’da ise 62 yılda kaldığı "belirgin coğrafi farklara" dikkat çekildi. 204 ülke ve bölgenin tamamında genel ölüm oranları düşse de, ergenler ve genç yetişkinler arasında ölüm oranlarının yüksek seyrettiği ya da arttığı ifade edildi. Kuzey Amerika ve Latin Amerika’nın bazı bölgelerinde bu artışın temel nedenleri arasında madde bağımlılığı ve intihar gösterildi. Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Christopher Murray, özellikle genç kadınlar arasında görülen ölüm artışının, kaygı ve depresyon oranlarındaki yükselişle yakından ilişkili olduğunu vurguladı. Ruh sağlığındaki bozulmanın nedenleri konusunda sosyal medya, elektronik cihazlar veya toplumsal değişimler gibi faktörler tartışılıyor. Kovid-19'un bu durumu kötüleştirdiği biliniyor. Öte yandan Sahra Altı Afrika'da 5 ila 14 yaş arası çocuk ölümleri, bulaşıcı hastalıklar ve kazalar nedeniyle daha önce tahmin edilenden yüksek çıktı. 15 ila 29 yaş arası kadınlarda ölüm oranı ise gebelik komplikasyonları, trafik kazaları ve menenjit gibi nedenlerle önceki hesaplamalara kıyasla yüzde 61 daha yüksek olarak belirlendi. Araştırma ayrıca, dünya genelindeki hastalık yükünün yarısının yüksek tansiyon, hava kirliliği, sigara ve obezite gibi önlenebilir nedenlerden kaynaklandığını ortaya koydu. Düşük gelirli ülkelerdeki ilerlemenin uluslararası sağlık yardımlarındaki kesintiler nedeniyle risk altında olduğu uyarısı yapıldı.
