Gazze'de sağlanan ateşkes anlaşması kapsamında bölgeye girmesi beklenen insani yardım TIR'larıyla ilgili taraflardan gelen haberler çelişkili bir tablo çiziyor. İsrail ile Hamas arasında varılan anlaşma, Gazze Şeridi'ne yeterli insani yardımın girişinin başlayıp başlamadığı konusunda belirsizliğin sürmesine neden oluyor.
YARDIM TIR'LARININ GİRİŞİ VE DAĞITIMI
İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, İsrail hükümetinin ateşkes anlaşmasını onaylamasının ardından Gazze'ye tüm insani yardımların girişine ve serbestçe dağıtılmasına izin verilmesi öngörülüyordu. Bu uygulamanın, 19 Ocak 2025 tarihli kararda belirlenen günde 600 yardım TIR'ı standardına dayanması planlanmıştı. Ancak, Gazze'deki Filistinli kaynaklar, güneydeki Kerem Ebu Salim Sınır Kapısı üzerinden çok sayıda yardım TIR'ının bölgeye giriş yaptığını, fakat bu yardımların İsrail ordusunun kontrolünde olduğunu ve Filistinlilere dağıtım yapacak yardım kuruluşlarına henüz teslim edilmediğini belirtiyor. Kaynaklar, Gazze'ye ulaşan yardımların son aylardakine benzer bir seviyede olduğunu ve ateşkes anlaşmasıyla bağlantılı olağanüstü bir artışın gerçekleşmediğini vurguluyor. Hamas yöneticilerinden İzzet er-Rişk, yaptığı açıklamada Gazze Şeridi'ne insani yardımların girişini garanti altına almak amacıyla çeşitli dost ülkeler ve taraflarla iletişimde olduklarını kaydetti. Rişk, İsrail'i anlaşmanın tüm maddelerini uygulamaya zorlamak için çabalarını sürdürdüklerini ifade etti.
İSRAİL'DEN FARKLI AÇIKLAMALAR VE DENETİM MEKANİZMASI
İsrail'in Kanal 12 televizyonu ise "insani yardımların dün fiilen bölgeye giriş yaptığı" yönünde bir haber duyurdu. Habere göre, yaklaşık 600 yardım TIR'ı Kerem Ebu Salim ve Kisufim sınır kapılarından geçerek İsrail denetimi sonrası Gazze'ye ulaştı. Bu TIR'ların gıda, su, ilaç, tıbbi malzeme, sığınma araç ve gereçlerinin yanı sıra 50 yakıt ve gaz tankeri taşıdığı aktarıldı. Haberde ayrıca, Mısır'ın başkenti Kahire'de kurulan ve İsrail, Mısır, Katar, ABD ve Türkiye'den temsilcilerin yer aldığı ortak bir operasyon biriminin anlaşmanın uygulanmasını denetlediği ve yardımların girişini izlediği belirtildi. İsrail Sivil Yönetiminin ise teknik ve lojistik açıdan yönetmeye devam ettiği ifade edildi. Refah Sınır Kapısı'nın çarşamba günü insani geçişler için açılmasının planlandığı ve bu bağlamda Mısır-İsrail gözetimi ve Birleşmiş Milletler denetiminde günlük 300 kadar kişinin çıkışına izin verileceği de haberde yer aldı. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte Gazze'de hayat kurtarıcı gıda yardımlarını artırmaya hazır olduğunu duyurmuştu. Yüz binlerce insanın yerinden edildiği Gazze'de gıda sistemlerinin çöktüğü ve temel ihtiyaçlara erişimin son derece kısıtlı olduğu vurgulanarak, tam erişim sağlandığında WFP'nin Gazze Şeridi genelinde 145 dağıtım noktası aracılığıyla yardımlarını artırarak düzenli gıda dağıtım sistemini yeniden kurmayı planladığı belirtildi. İlk 3 ay içinde genel gıda dağıtımları kapsamında WFP'nin 1,6 milyon kişiye (yaklaşık 320 bin aileye) ulaşmayı hedeflediği ve hamile ve emziren kadınlara yönelik beslenme desteğini de genişleteceği kaydedildi.
ATEŞKES VE ESİR TAKASI ANLAŞMASININ DETAYLARI
ABD Başkanı Donald Trump'ın 9 Ekim'de duyurduğu gibi, Mısır'da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas, Gazze'de ateşkes planının ilk aşamasını onaylamıştı. Müzakerelerin yapıldığı Mısır'da anlaşma imzalanırken, İsrail hükümetinin onayıyla 10 Ekim'de anlaşma devreye girmişti. İsrail ordusunun anlaşmada belirtildiği üzere "sarı hat"ta çekilmesinin ardından Gazze Şeridi'nde ateşkesin aynı gün 12.00 itibarıyla yürürlüğe girdiği açıklanmıştı. İsrail'in 8 Ekim 2023'ten ateşkes anlaşmasına kadar geçen sürede Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda 67 bin 682 kişinin hayatını kaybettiği ve 170 bin 33 kişinin de yaralandığı bilgisi de haberde yer aldı.
