İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik yürüttüğü askeri operasyonların ülkenin ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkileri gün yüzüne çıkmaya devam ediyor. Times of Israel gazetesinin İbranice servisi Zman Yisrael'de yayımlanan kapsamlı bir rapor, çatışmaların kamu harcamaları, ekonomik kayıplar ve dış destekler açısından İsrail'e ne kadar ağır bir fatura çıkardığını gözler önüne serdi.
ÇATIŞMALARIN DOĞRUDAN MALİYETİ GÖZ KAMAŞTIRICI
İsrail Merkez Bankası verilerine dayandırılan rapora göre, 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'nin yanı sıra Lübnan, Suriye ve İran cephelerinde yaşanan çatışmaların İsrail hükümetine doğrudan maliyeti dudak uçuklatan bir rakama ulaştı: 405 milyar şekel. Bu devasa tutarın yaklaşık 243 milyar şekeli savunma harcamalarına, 33 milyar şekeli tazminat ödemelerine, 57 milyar şekeli çeşitli sivil harcamalara ve tam 19 milyar şekeli ise artan kamu borcuna ilişkin faiz giderlerine ayrılmış durumda. Bu rakamlar, çatışmaların sadece askeri bir maliyetinin olmadığını, aynı zamanda sivil yaşamı ve devletin mali sağlığını da derinden etkilediğini gösteriyor.
ÜRETİM KAYIPLARI VE DIŞ DESTEKLER FATURAYI BÜYÜTÜYOR
Raporda dikkat çeken bir diğer önemli nokta ise çatışmaların sadece kamu harcamalarıyla sınırlı kalmadığı. Ekim 2023 ile 2025 sonu arasında İsrail ekonomisindeki üretim kaybının yaklaşık 177 milyar şekele ulaşması bekleniyor. Bu rakamın, 2026 yılındaki gelişmelere bağlı olarak 200 milyar şekeli aşabileceği öngörülüyor. Öte yandan, ABD'nin İsrail'e sağladığı silah, mühimmat ve askeri teçhizat desteğinin değerinin yaklaşık 26 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde, çatışmaların toplam ekonomik maliyetinin yaklaşık 700 milyar şekele ulaştığı hesaplanıyor. Ancak raporda, devlet tarafından karşılanmayan bireysel zararlar ve özel sektörün tüm kayıplarının bu hesaplamaya dahil edilmediği vurgulanıyor. Bu da, çatışmaların gerçek ekonomik yükünün çok daha yüksek olabileceği anlamına geliyor. Artan kamu harcamalarının vergi artışlarını tetiklediği, hayat pahalılığını yükselttiği ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri olumsuz etkilediği de raporda belirtilen önemli sonuçlar arasında yer alıyor. Bu veriler, 7 Ekim 2023'ten bu yana yaşanan çatışmaların, İsrail tarihinde ekonomik açıdan en maliyetli askeri süreçlerden biri olduğunu ve etkilerinin uzun yıllar hissedilebileceğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
