Ortalama bir fısıltının 20 desibel, bir jet motorunun ise 140 desibel olduğunu düşünün. Peki ya 310 desibel? İşte bu, dünyayı üç kez dolaşan, binlerce kilometre öteden duyulan ve tarihin akışını değiştiren o devasa patlamaların yankısı.
İNSAN ELİNDEN ÇIKAN EN BÜYÜK GÜRÜLTÜ
Sesin sınırlarını zorlayan olaylara tanıklık eden yeryüzü, özellikle insan yapımı en büyük gürültüyü Soğuk Savaş'ın en gergin döneminde, 30 Ekim 1961'de kaydetti. Sovyetler Birliği'nin denediği Çar Bombası,Hiroshima'ya atılan atom bombasından tam 3 bin 800 kat daha güçlüydü. 50 megatonluk bu 'canavar', 224 desibellik bir ses dalgası yaratarak, matkap sesini bile bir çocuk oyuncağına indirgedi. Bireysel bir rekor olarak ise Belfastlı bir öğretmen, 1994'te öğrencilerine 'Sessiz olun!' diye bağırırken 121,7 desibele ulaşarak tarihe geçmişti.
DOĞANIN DİZGİNLEMEZ ÖFKESİ
Doğanın gücünün sessiz çığlıkları da insanlık için unutulmaz dersler bıraktı. 30 Haziran 1908'deki Tunguska Olayı, Sibirya'da yaklaşık 10-20 megaton gücündeki patlamasıyla Londra büyüklüğündeki bir ormanı yok etti. Bin kilometre öteden top ateşi gibi duyulan bu olayın 300 desibel civarında olduğu tahmin ediliyor. Ancak asıl dehşet, 20 Mayıs 1883'te Krakatoa Yanardağı'nın patlamasıyla yaşandı. 200 megatonluk nükleer güce eşdeğer bu patlama, sesi adeta bir şok dalgasına dönüştürdü. Patlamanın merkezinden 160 kilometre uzakta bile 172 desibel kaydedildi. Bölgeye 64 kilometre mesafedeki bir geminin kaptanı, mürettebatının kulak zarlarının patladığını ve 'kıyametin geldiğini sandığını' not etmişti. Bu ses dalgası, gezegeni tamamen yok olmadan önce tam üç kez turlayarak 310 desibele ulaştığı öngörülen bir enerjiyle kayıtlara geçti. Bu devasa felaketlerin yanında, 1970'lerde Michigan'da ölçülen 118,1 desibellik 'dünyanın en yüksek sesli gaz çıkarma' iddiası, Krakatoa'nın yanında masum bir nefes alışverişi gibi kalıyor.