Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung'un Singapur'un gayrimenkul politikalarını işaret etmesiyle birlikte, dünyanın en başarılı konut sistemi dikkat çekiyor. Kişi başına düşen milli geliri 100 bin dolara yaklaşan Singapur, devasa bir barınma krizini önlemeyi başaran nadir ülkelerden biri.
SİSTEMİN TEMELİ DEVLETLEŞTİRME
Singapur'un bu başarısının temelinde, arazilerin devletleştirilmesi ve kusursuz bir finansal destek ağı bulunuyor. 1960'larda kurulan Konut ve Kalkınma Kurulu (HDB), 1966'daki Arazi Kamulaştırma Yasası ile devletin arazileri hızla toplamasını sağladı. 1949'da %31 olan kamu arazisi oranı, 2000'lere gelindiğinde %90'a ulaştı. Devlet, bu arazileri satmak yerine, vatandaşlarının ihtiyaçlarına yönelik tam donanımlı yaşam toplulukları inşa ediyor. Ayrıca, ev alırken bankalara ezilmesine izin vermeyen bir sistem var. Merkezi İhtiyat Fonu (CPF), ev alımında önemli bir rol oynuyor; evin değerinin %5'i nakit, kalan %20'lik kısmı CPF birikimlerinden karşılanıyor. Özellikle ilk evini alacaklar ve yeni evlilere 230.000 Singapur Doları (yaklaşık 8 milyon TL) kadar devlet desteği sağlanıyor.
SİSTEMİN BAŞARISI VE DERSLERİ
Singapur'un sisteminin başarısı, uluslararası verilerle de doğrulanmış durumda. Ortalama gelirli bir ailenin, ortalama bir ev alabilmesi için gereken süre, Singapur'da sadece 4,2 yıl. Ancak, ikinci ev alanlar %20, üçüncü ev alanlar ise %30 oranında Ek Edinim Vergisi (ABSD) ödüyor. Yabancı yatırımcılara ise %60 vergi uygulanıyor. Türkiye'deki konut krizi derinleşirken, Singapur'un deneyimi, bu sorunun çözümsüz olmadığını gösteriyor. Türkiye'nin Singapur modelini benimsemesi, sadece teknik bir mesele değil; aynı zamanda köklü bir zihniyet dönüşümü gerektiriyor.
