Kahramanmaraş ve Hatay'daki depremlerin ardından bölgede istihdamı desteklemek amacıyla milyarlarca liralık devasa bir yardım paketi hayata geçirildi. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu", afet sonrası iş gücü piyasasında yaşanan değişimleri ve bu değişimlere karşı alınan önlemleri ayrıntılı bir şekilde ortaya koydu.
Sanayiden İnşaata Kayış ve İş Gücü Açığı
Rapora göre, depremlerden etkilenen 11 ilde sanayide çalışan iş gücünün önemli bir kısmının inşaat sektörüne yönelmesi, iş yerlerinin ve makine ekipmanlarının hasar görmesi ve siparişlerin iptal edilmesi gibi nedenlerle özellikle imalat sektöründe ciddi bir daralma yaşandı. Üretimdeki bu düşüş ve nitelikli iş gücünün başka illere göç etmesi, bölgedeki iş gücü açığını daha da derinleştirdi.
Eğitim ve İstihdam Programlarıyla Yaralar Sarılıyor
Bu zorlu tabloya karşı bölgede mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programları gibi özel uygulamalar hayata geçirildi. 6 Şubat 2023'ü kapsayan yasaklılık hükümleri 2024 ve 2025 yıllarında uygulanmayarak esneklik sağlandı. Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ile Gaziantep'in İslahiye ve Nurdağı ilçelerinde 2025 sonuna kadar sürecek programlarda istihdam yükümlülük süresi ve taahhüt oranları düşürüldü. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından bu kapsamda düzenlenen programlardan 60 bin 582 kişi yararlandı ve bu programlar için 2,9 milyar lira harcama yapıldı.
TYP, Sosyal Güvenlik ve Çalışma Kolaylıkları
Toplum Yararına Programlar (TYP) kapsamında deprem bölgesinde 92 bin 237 kişiye yaklaşık 18 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Bu programlarda katılım süresi ve hane başına kişi sınırlamaları gibi kısıtlamalar uygulanmadı. Kısa çalışma ödeneği ile yaklaşık 111 bin kişiye 1 milyar lira, nakdi ücret desteği ile de 82 bin kişiye 700 milyon lira destek sağlandı. Ayrıca, depremden etkilenen illerde sosyal güvenlik prim borçları ve bildirim süreleri 2026 yılına kadar ertelendi. Bu dönemde 88 bin 229 yabancıya çalışma izni verildi.
