Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, çocukların suça sürüklenmesini önlemek amacıyla 23 farklı sosyal göstergeye dayanan kapsamlı bir risk puanlama ve erken uyarı sistemi geliştirdi. Bu yenilikçi sistemle Türkiye'deki 22,5 milyon çocuğun yaşadığı haneler için özel risk puanları hesaplanacak.
ÇOK YÖNLÜ RİSK GÖSTERGELERİ
Sosyal risk haritasını oluşturacak 23 temel gösterge, okul hayatından aile yaşamına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu göstergelerin risk puanına etkisi, farklı ağırlıklarla belirlenecek. Sistem, Millî Eğitim Bakanlığı, emniyet birimleri ve Aile Bakanlığı'nın veri tabanlarının entegrasyonu sayesinde çok kurumlu bir işleyişe sahip olacak. Risk haritaları il, ilçe, mahalle ve hane düzeyinde detaylı olarak hazırlanacak.
EĞİTİM VE AİLE YAPISI RİSK FAKTÖRLERİ
Risk haritasının önemli bir bölümünü eğitim ve okul temelli göstergeler oluşturuyor. 'Okul başarısızlığı', 'devamsızlık ve okul terk riski', 'akademik performansta ani düşüş', 'disiplin vakalarına karışma' ve 'akran zorbalığına maruz kalma veya zorbalık yapma' gibi kriterler risk puanlamasında dikkate alınacak. Aile ve hane yapısına ilişkin göstergeler arasında ise 'parçalanmış aile yapısı', 'tek ebeveynli haneler', 'kalabalık yaşam koşulları', 'aile içi sürekli çatışma' ve 'ebeveyn denetiminin zayıf olması' gibi unsurlar yer alıyor.
SOSYOEKONOMİK VE BİREYSEL RİSKLER
Sistemin sosyoekonomik göstergeleri arasında 'yoksunluk', 'sürekli sosyal yardım alan haneler', 'anne veya babanın işsiz olması', 'düzensiz ya da kayıt dışı gelir' ve 'barınma güvencesizliği' gibi faktörler öne çıkıyor. Modelde ayrıca ebeveynlere ilişkin bireysel riskler de bulunuyor. 'Anne veya babada madde veya alkol bağımlılığı', 'ruh sağlığı sorunları' ve 'hane içinde suç geçmişi bulunan bireylerin varlığı', risk puanını artıran göstergeler arasında sayılıyor. İhmal ve istismar boyutunda ise 'çocuk ihmali', 'fiziksel, duygusal veya cinsel istismar' ve 'dijital ortamda şiddet içeriklerine maruz kalma' kriterleri değerlendirilecek. Son olarak, 'yaşanılan bölgenin suç oranı ve risk seviyesi' de sisteme dahil edilecek. Bu çalışma, 107 suç kaydı bulunan şüpheli bazanın altında yakalananların ve Bayğaralar suç örgütüne yönelik operasyonda tutuklanan 15 şüpheliden 12'sinin durumunun da gösterdiği gibi, suçla mücadelede proaktif bir yaklaşımın önemini vurguluyor. Sosyal risk haritasının 81 ile yayılması planlanıyor.
