Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan 'Global Critical Minerals Outlook' raporu, küresel sanayi için ürkütücü bir tablo çizdi. Rapora göre, Çin'in nadir toprak elementleri ve grafite yönelik planladığı ihracat kısıtlamaları tam olarak devreye girerse, Çin dışındaki ülkelerde 6.5 trilyon dolarlık üretimin devasa bir tedarik riskiyle karşı karşıya kalacağı öngörülüyor. Bu massive faturanın neredeyse yarısının ABD ve Avrupa ekonomilerine kesileceği tahmin ediliyor.
GRAFİT TEKELİ DÜNYA SANAYİNİ FELÇ EDEBİLİR
Özellikle elektrikli araç bataryaları için hayati önem taşıyan işlenmiş grafit pazarının yüzde 90'ından fazlasına sahip olan Pekin yönetiminin olası bir ticari engellemesi, sadece batarya ve enerji depolama sektöründe yıllık 300 milyar dolarlık üretimi durma noktasına getirebilir. Son yıllarda Çin'in ihracat kontrollerini üç katına çıkarması, lityum, kobalt ve bakır gibi kritik minerallerin fiyatlarında astronomik artışlara yol açmıştı. Bu durum, Batılı ülkeleri alternatif tedarik zincirleri kurmaya yöneltti.
TEHDİDE KARŞI ALTERNATİF YOL HARİTASI
Gelişmiş ekonomiler, mineral projelerine yönelik kamu finansmanı taahhütlerini 65 milyar dolara çıkardı. ABD ve Malezya'daki yeni rafineri yatırımları sayesinde Çin'in pazardaki hakimiyetinin yüzde 90'dan yüzde 85'e düştüğü belirtiliyor. Uzmanlar, bu projelerin planlandığı gibi tamamlanması halinde Pekin'in küresel tekelinin 2035'e kadar yüzde 70'e indirilebileceğini vurguluyor. Ancak bu süreçte yaşanabilecek olası bir Çin hamlesi, küresel ekonomi için bir felaket senaryosunu tetikleyebilir.
