Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü (CERN), parçacık fiziğinin geleceğini şekillendirmesi beklenen Future Circular Collider (FCC) projesi için tarihi bir adım attı. Kurum, 72 yıllık tarihinde ilk kez özel bağışçılardan toplamda 1 milyar dolarlık önemli bir finansman sağladığını duyurdu.
ÖZEL SEKTÖRDEN TARİHİ DESTEK
Breakthrough Prize Foundation, Eric ve Wendy Schmidt Fonu ile milyarder iş insanları John Elkann ve Xavier Niel, 2025 yılının Aralık ayında başlayacak olan bu dev proje için önemli miktarda katkıda bulunacaklarını taahhüt etti. Yaklaşık 18 milyar dolarlık toplam bütçeye sahip FCC projesi için bu özel bağışlar, projenin hayata geçirilmesi yolunda büyük bir motivasyon kaynağı oluşturuyor. Bu durum, CERN'in finansman modelinde de yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.
FCC PROJESİNİN VİZYONU
CERN Genel Direktörü Fabiola Gianotti, bu özel bağışların laboratuvar tarihinde bir ilk olduğunu vurgulayarak, insanlığın evreni anlama çabasında önemli bir kilometre taşına ulaşıldığını belirtti. FCC, mevcut Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın (LHC) potansiyel halefi olarak planlanıyor. Yer altında inşa edilecek 90.7 kilometrelik tüneliyle LHC'nin neredeyse üç katı uzunluğunda olacak. Proje, iki ana aşamada ilerleyecek: İlk aşamada FCC-ee, yüksek hassasiyetle bir milyon Higgs parçacığını inceleyecek. Ardından, 2070'lerde faaliyete geçmesi planlanan FCC-hh ise 85 TeV enerjide proton çarpıştırarak yeni parçacıkların keşfedilmesini ve yüzyılın sonuna kadar bilimsel ufkumuzu genişletmeyi hedefliyor.
