Bilim insanları, evrenin sandığımız gibi simetrik olmayabileceğini, hatta 'yamuk' bir yapıda olabileceğini öne süren çarpıcı bir çalışma yayımladı. Standart kozmoloji modeli, evrenin her yönde aynı göründüğünü varsayıyor, ancak son gözlemler bu temel fikri sarsıyor.
KOZMİK DİPOL ANOMALİSİ NEDİR?
Kozmik mikrodalga arka plan ışımasında gözlemlenen bir sıcaklık farkı olan dipol anizotropisi, evrenin bir tarafının diğerinden binde bir oranında daha sıcak olduğunu gösteriyor. Bu durum tek başına sorun teşkil etmese de, simetrik bir evrende madde dağılımının da benzer bir dipol yapı sergilemesi gerekiyor. Ancak 1984'te Ellis ve Baldwin tarafından önerilen test, uzak gök cisimlerinin dağılımının bu beklentiyle uyuşmadığını ortaya koyuyor.
EVREN TESTİ BAŞARISIZ OLDU
Yeni araştırma, evrenin Ellis-Baldwin testini geçemediğini, yani uzak radyo galaksileri ve kuasarlardaki dipol yapının kozmik arka plan ışımasındakiyle örtüşmediğini gösterdi. Bu sonuç, farklı teleskoplar ve yöntemlerle tekrarlanarak, hatanın teknik bir sorundan kaynaklanma ihtimalini düşürdü ve standart Lambda-CDM modeline ciddi bir meydan okuma oluşturdu.
YENİ BİR MODEL Mİ GELİYOR?
Euclid, SPHEREx gibi yeni uydular ve Vera Rubin Gözlemevi gibi dev teleskoplardan gelecek veriler, bilim insanlarını heyecanlandırıyor. Bu verilerin, makine öğrenmesi gibi yapay zeka teknikleriyle işlenerek, evreni açıklayan tamamen yeni bir kozmolojik modelin temelini atabileceği düşünülüyor.
