Video oyunlarının bilişsel yeteneklere etkisi, bilim insanlarının yıllardır üzerinde çalıştığı bir gizem olarak kalmaya devam ediyor. Northeastern Üniversitesi'nden psikoloji profesörü Aaron Seitz, oyunların karmaşık becerileri simüle edilmiş ortamlarda defalarca deneme fırsatı sunduğunu belirtiyor. Seitz, geleneksel 'beyin egzersizi' programlarından farklı olarak, popüler video oyunlarının basit görevler yerine sürekli uyum gerektiren çok katmanlı yapılar sunduğunu vurguluyor.
STRATEJİ VE AKSİYON OYUNLARI ÖNE ÇIKIYOR
Wisconsin–Madison Üniversitesi'nden psikolog C. Shawn Green ve Trinity College Dublin'den Carlos Coronel gibi uzmanlar, özellikle gerçek zamanlı strateji ve hızlı tempolu aksiyon oyunlarının bilişsel faydalarının daha belirgin olduğunu ifade ediyor. 2024 yılında NeuroImage dergisinde yayımlanan bir araştırma, deneyimli StarCraft II oyuncularının beyinlerini, oyunu hiç oynamamış kişilerle karşılaştırdı. Sürekli kaynak yönetimi, çoklu görev ve zaman baskısı içeren bu oyunun, oyuncuların beyinlerinde görsel dikkat ve yürütücü işlevlerle bağlantılı bölgeler arasında daha güçlü bağlantılar kurduğu gözlemlendi. Araştırmacılar, bu oyuncuların beyinlerinin bilgiyi daha 'verimli' işlediğini kaydetti.
SADECE BİRKAÇ HAFTADA ETKİ GÖRÜLEBİLİR
Bu bilişsel etkilerin yalnızca uzun süreli oyuncularla sınırlı olmadığı da araştırmalarla kanıtlanıyor. Aynı çalışmada, daha önce hiç StarCraft II oynamamış katılımcıların birkaç hafta içinde toplam yaklaşık 30 saat oyun oynamasının bile ölçülebilir değişimlere yol açtığı görüldü. Bu grubun beyin yaşlanma hızının, daha kurallı ve yavaş tempolu bir kart oyunu olan Hearthstone oynayanlara kıyasla daha yavaşladığı tespit edildi. Communications Biology'de yayımlanan başka bir deneyde ise, oyun oynamayan yetişkinler üç ay boyunca ya hızlı tempolu bir aksiyon oyunu ya da daha yavaş bir simülasyon oyunu oynadı. Aksiyon oyunu oynayan katılımcılar, oyunla doğrudan ilişkili olmayan görsel algı ve çalışma belleği testlerinde belirgin biçimde daha hızlı gelişim gösterdi. Green, bunun nedenini beynin doğru zamanda doğru bilgiyi seçmeyi öğrenmesi olarak açıklıyor. Ancak uzmanlar, hangi oyunların kimler için en etkili olduğu konusunda daha fazla veriye ihtiyaç duyulduğunu ve sonuçların gerçek hayattaki karar süreçlerine tam olarak uyarlanamayabileceğini belirtiyor. Oyun oynamanın fiziksel aktivite, sosyal etkileşim ve uyku gibi unsurlarla dengelenmesi gerektiği de vurgulanıyor.