Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile savaşı sona erdirecek bir barış planı üzerinde yüzde 90 oranında ilerleme kaydedildiğini, ancak Avrupa'nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya'nın kontrolü konusunda anlaşma sağlanamadığını açıkladı. Santral, savaşın ilk günlerinden beri Rus askeri işgali altında bulunuyor ve barışın önündeki en kritik engel olarak görülüyor.
ABD'NİN ORTAK İŞLETME ÖNERİSİ KİEV'İ KIZDIRDI
Zelenski'nin belirttiğine göre, ABD'li müzakereciler, Zaporijya Nükleer Santrali'nin ABD, Rusya ve Ukrayna tarafından ortaklaşa işletilmesini ve Amerikalıların baş yönetici olarak görev yapmasını önerdi. Ancak Kiev bu fikre şiddetle karşı çıkıyor. Zelenski, 'Yaşanan onca şeyden sonra Ruslarla nasıl ortak ticari faaliyet olabilir ki?' diyerek öneriyi reddetti. Bunun yerine Ukrayna, santrali Washington ile ortak girişim olarak işletmeyi teklif etti, ancak Moskova'nın tesisin kontrolünü tamamen bırakması pek olası görünmüyor.
ENERJİ BAĞIMSIZLIĞI İÇİN HAYATİ BİR KAYNAK
Santralin kontrolü sadece bir işgal bölgesini geri almakla ilgili değil, aynı zamanda Ukrayna'nın savaş sonrası enerji bağımsızlığı için de hayati önem taşıyor. Savaş öncesinde santral, ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık dörtte birini karşılıyordu. Enerji uzmanları, santralin muazzam üretim kapasitesinin yeniden yapılanma çabaları için kritik olacağını belirtiyor. Rusya ise santrali, resmen ilhak ettiği Zaporijya bölgesinde bulunduğu gerekçesiyle kontrol etmekte ısrarlı ve reaktörleri yeniden çalıştırma planlarını açıkladı.
NÜKLEER FELAKET RİSKİ DEVAM EDİYOR
Santral, Zaporijya'da cephe hattında yer alıyor ve bu durum nükleer felaket korkusunu sürekli canlı tutuyor. Altı reaktörünün tamamı kapalı durumda ve yakınlardaki çatışmalar, soğutma sistemlerinin defalarca devre dışı kalmasına neden oldu. Nükleer uzmanlar, çatışmalar devam ederken elektrik üretim faaliyetlerine yeniden başlamanın çok tehlikeli olduğunu vurguluyor. Elektrik hatlarının onarılması için bu hafta da dahil olmak üzere sınırlı yerel ateşkesler düzenlendi, ancak kalıcı bir çözüm henüz bulunamadı.
