Avrupa Birliği'nin (AB) biyolojik çeşitliliği koruma adına aldığı sıkı önlemler, yerel ekosistemlere zarar verme potansiyeli taşıyan 'istilacı yabancı türler' konusunda yeni düzenlemeler getirdi. Ocak 2015'ten bu yana yürürlükte olan bu yönetmelik, sadece tarım alanlarını değil, aynı zamanda vatandaşların hobi bahçelerini de yakından ilgilendiren önemli kısıtlamalar içeriyor.
Bahçenizdeki Yasaklı Bitkiler ve Bilinmesi Gerekenler
Birçok amatör bahçıvanın egzotik görünümleri nedeniyle tercih ettiği bazı bitki türleri, aslında 'istilacı' olarak sınıflandırılıyor. Bu türler, yerel bitki örtüsünü baskılayabilir, hastalıklara yol açabilir veya ekosistemin hassas dengesini bozabilir. Bu nedenle AB ve özellikle Almanya gibi ülkeler, bu bitkilerin ithalatını, satışını, yetiştirilmesini ve doğaya salınmasını yasaklamış durumda. AB'nin yayımladığı listede yer alan 19 bitki türü henüz Almanya veya genel AB ekosisteminde yaygınlaşmamış olsa da, bahçelerden kaçarak doğaya karışmalarını önlemek amacıyla kontrol altına alınmış durumda. Bu bitkiler arasında peyzajda popüler olan Pennisetum setaceum (Afrika Çeşme Otu), devasa yapraklarıyla bilinen Gunnera tinctoria (Şili Dev Raventi) ve dikkat edilmesi gereken Cortaderia jubata (And Dağları Pampas Otu) gibi türler bulunuyor. Diğer 22 bitki türü ise ne yazık ki doğada halihazırda yayılmış durumda ve bu bitkilerin tamamen yok edilmesi zor olsa da, daha fazla yayılmalarını engellemek amacıyla ticareti ve bahçelerde yetiştirilmeleri yasaklanmıştır. Bu grupta en çok bilinen ve dikkat edilmesi gereken türlerden bazıları şunlardır: İnsan sağlığı için de tehlikeli olan ve ciddi cilt yanıklarına neden olabilen Heracleum mantegazzianum (Dev Tavşancıl Otu / Dev Yaban Domuzu Otu); şehirlerde hızla yayılan Ailanthus altissima (Kokar Ağaç / Tanrı Ağacı); ve su yollarını tıkayabilen güzel çiçekli bir su bitkisi olan Eichhornia crassipes (Su Sümbülü).
Bilimsel İsim Kontrolü ve Ek Kurallar
Bitkilerin ticari veya yerel isimlerinin yanıltıcı olabileceği unutulmamalıdır. Özellikle internet üzerinden tohum alırken veya bitki temin ederken, mutlaka Latince bilimsel ismini kontrol etmek büyük önem taşımaktadır. Örneğin, her 'Pampas Otu' yasak olmasa da, Cortaderia jubata türünün yasaklı olduğunu bilmek gereklidir. Yapı marketleri ve çiçekçiler genellikle bu kurallara uyarken, internet üzerindeki tohum alışverişlerinde risk daha yüksektir. AB listesi dışında, yerel yönetimlerin veya hobi bahçesi derneklerinin (Kleingarten) kendi özel kuralları da olabilir. Bunlar arasında komşu bahçelere hızla yayılan bambu, Çin gümüş otu veya altınbaşak gibi bitkiler ya da armut pası gibi hastalıkları taşıyan bitkiler yer alabilir. Ayrıca, Narkotik Yasası (BtMG) gereği afyon haşhaşı (Papaver somniferum) veya koka çalısı gibi uyuşturucu yapımında kullanılan bitkilerin yetiştirilmesi de suç teşkil etmektedir. Bahçenize ekeceğiniz bitki hakkında emin olamamanız durumunda, yerel hobi bahçesi yönetmeliğini incelemek veya Latince ismini AB listesiyle karşılaştırmak en güvenli yoldur.
