Avrupa'nın Rusya ve ABD kaynaklı artan küresel tehditlere karşı savunma kapasitesini güçlendirmek için başlattığı Geleceğin Muharip Hava Sistemi (FCAS) projesi ciddi bir krizle karşı karşıya. İspanya, Fransa ve Almanya'nın öncülüğünde 2017'de başlatılan ve Avrupa'nın stratejik otonomisini pekiştirmesi beklenen proje, Fransız Dassault Aviation'ın kontrol ve tasarım konusundaki ısrarı nedeniyle çıkmaza sürüklendi. Dassault Aviation, 1980'lerde Eurofighter Typhoon projesinden de benzer nedenlerle çekilerek bir krize yol açmıştı. 100 milyar avroluk programda savaş uçağı ayağının liderliği konusunda Airbus ile yaşanan anlaşmazlıklar, teknik tartışmaların ötesine geçerek siyasi gerilime dönüştü. Paris ile Berlin arasındaki müzakereler sonuçsuz kalırken, projenin takvimi ve geleceği belirsizliğe girdi.
İSPANYA'NIN ALTERNATİF ARAYIŞI
FCAS'taki tıkanma, Avrupa ülkelerini alternatif arayışına itti ve bu noktada Türkiye'nin geliştirdiği 5'inci nesil savaş uçağı KAAN'ın adı giderek daha fazla anılmaya başlandı. İspanya, ABD yapımı F-35 savaş uçaklarını yüksek maliyet, teknolojik kısıtlamalar ve siyasi bağımlılık riskleri nedeniyle değerlendirme dışı bıraktı. İspanyol basınına göre, Eurofighter ve FCAS alternatiflerinin yanı sıra KAAN projesi de Madrid tarafından inceleniyor. 2030'lu yıllarda envantere girmesi planlanan KAAN'ın, İspanya'nın mevcut Eurofighter filosunu tamamlayıcı bir çözüm sunabileceği belirtiliyor. Ayrıca İspanya'nın eğitim uçağı ihtiyacı için HÜRJET'e yönelmesi, iki ülke arasında savunma alanındaki temasların arttığını gösteriyor.
KAAN'IN AVANTAJLARI VE GELECEK VİZYONU
KAAN, çift motorlu, süper seyir kabiliyetine sahip ve AESA radar ile entegre elektronik harp sistemleriyle donatılan bir platform olarak 5'inci nesil sınıfta konumlandırılıyor. ANKA-3 ve Kızılelma ile insanlı-insansız ekip çalışması (MUM-T), yapay zekâ destekli sistemler, gelişmiş veri füzyonu ve 'sadık kanat adamı' konseptiyle zaman içinde 6'ncı nesle evrilebilecek bir mimari sunuyor. FCAS'ın 2040'lı yılları hedefleyen takvimi, Avrupa hava kuvvetleri için önümüzdeki 15 yıllık dönemde ciddi bir yetenek boşluğu riski oluşturuyor. KAAN'ın 2030'lu yılların başında envantere girmesinin planlanması, onu bu geçiş döneminde köprü görevi görebilecek bir seçenek haline getiriyor. Bu çerçevede KAAN, yalnızca teknik bir alternatif değil, takvim, maliyet ve stratejik hareket alanı bakımından da Avrupa için dikkate değer bir opsiyon olarak öne çıkıyor.
