DÜNYA
Yayınlanma : 28 Kasım 2025 19:06
Düzenleme : 28 Kasım 2025 19:06

Alpler'de görülen gizemli kırmızı halka: Uzaylılar değil, nadir bir atmosfer olayı ELVES!

Alpler'de görülen gizemli kırmızı halka: Uzaylılar değil, nadir bir atmosfer olayı ELVES!
Alpler üzerinde beliren gizemli kırmızı halka, uzaylılarla değil, ELVES adı verilen nadir bir atmosfer olayıyla açıklandı. Bu olay, çok güçlü yıldırımın iyonosferle etkileşimi sonucu oluşuyor ve sadece milisaniyeler sürüyor.

Alpler'in eteklerindeki sakin bir kasabanın üzerinde beliren esrarengiz kırmızı halka, fotoğrafçı Valter Binotto tarafından 17 Kasım gecesi saat 22.45'te kayda alındı. Bu olay, Mart 2023'te aynı bölgede benzer bir kırmızı halkanın görüntülenmesiyle daha da dikkat çekici bir hal aldı.

Nadir Görülen Atmosferik Fenomen ELVES

Bu yıl gözlemlenen kırmızı halkanın çapının yaklaşık 200 kilometre, yüksekliğinin ise 100 kilometre civarında olduğu tahmin ediliyor. Fotoğrafçı Binotto'ya göre bu olağanüstü olayın ardında uzaylılar değil, son derece nadir rastlanan ELVES (Işık Yayınımı ve Elektromanyetik Darbe Kaynaklı Çok Düşük Frekans Bozulmaları) adı verilen bir atmosferik olay yatıyor. NASA tarafından ilk kez 1990'larda keşfedilen ELVES, oluşum mekanizmasıyla bilim insanlarını büyülemeye devam ediyor.

ELVES Nasıl Oluşuyor? Nadirliğin Perdesi Aralanıyor

Bilim insanları, ELVES'in oluşumunu şu şekilde açıklıyor: Çok güçlü bir yıldırımın atmosfere gönderdiği elektromanyetik darbe, yerden 80 ila 640 kilometre yükseklikteki iyonosfer tabakasıyla çarpışıyor. Bu çarpışma sonucunda iyonosferdeki yüklü azot parçacıkları uyarılıyor ve kırmızı bir parıltı meydana getiriyor. Bu süreç, Kuzey Işıkları'nın oluşumuna benzer bir mantıkla işliyor. ELVES yalnızca 1 milisaniye gibi inanılmaz kısa bir süre boyunca görülebiliyor; bu da göz açıp kapama süresinin yüzde biri kadar bir zaman dilimidir. Bu nedenle Binotto, bu nadir olayı görüntüleyebilmek için yüksek kare hızlı özel bir kamera sistemi kullanıyor, fırtına koşulları oluşur oluşmaz çekime başlıyor ve görüntülerden yalnızca halka görünen kareleri seçiyor. Tüm bu çabalara rağmen Binotto, bu olayı görüntüleyebildiği toplam süre yalnızca üç kez gerçekleşmiştir.

'Geçici Parlak Olaylar' Dünyası: ELVES ve Diğerleri

ELVES, bilim insanlarının 'geçici parlak olaylar' (TLE) olarak adlandırdığı sınıfa ait. Bu kategori, nadir görülen ve incelenmesi son derece zor atmosferik olayları kapsıyor. Bu ilginç fenomenler arasında sprites (dev kırmızı denizanasını andıran ışık yapıları), blue jets (mavi ışık jetleri) ve trolls ile pixies (kısa süreli parlak ışık patlamaları) gibi olaylar da bulunuyor. Bu olayların çoğu gece vakti gözlemlenebilirken, bazıları sadece uzaydan tespit edilebilmektedir.