Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Kremlin’in 50 gün içinde ateşkesi kabul etmemesi halinde, Rusya ile ticaret yapan ülkelere yüzde 100 oranında ikincil gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Açıklama, küresel ticarette gerilim ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
Trump, 28 Temmuz’da İskoçya’da yaptığı konuşmada, beklemek için artık “hiçbir neden olmadığını” belirterek sürecin hızla sonuçlanması gerektiğini vurguladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise, bu çıkış nedeniyle Trump’a teşekkür etti.
İkincil gümrük vergisi, doğrudan Rusya’yla değil, onunla ticaret yapan ülkelerle ilgili. Yani Rusya’dan enerji alan ülkelerin ABD’ye yaptığı ihracatlar yüzde 100 vergiye tabi tutulabilir. Bu kararın hedefi, Rusya’nın en önemli gelir kaynağı olan petrol ve gaz ihracatını sınırlamak.
Söz konusu ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor. Uluslararası ticaret verilerine göre Türkiye, Çin ve Hindistan’ın ardından Rusya’nın üçüncü büyük ticaret ortağı konumunda. Türkiye aynı zamanda Rusya’dan en fazla ithalat yapan ikinci, en fazla ihracat yapan üçüncü ülke.
TÜİK verilerine göre Türkiye’nin 2024 yılında Rusya’dan yaptığı enerji ithalatı 32 milyar doları aştı. Aynı dönemde ABD’ye ihracat 14,4 milyar dolar düzeyindeydi. Türkiye’nin ABD’ye satış yaptığı başlıca sektörler ise makina, kıymetli taş, motorlu taşıt, halı ve savunma sanayi ürünleri.
Uzmanlar, bu sektörlere yönelik yüzde 100 gümrük vergisinin devreye girmesi halinde, Türk ürünlerinin ABD pazarına erişiminin fiilen durabileceği uyarısında bulunuyor.
Marmara Üniversitesi’nden Prof. Mahmut Tekçe ise olası gümrük vergisinin “kağıt üzerinde ciddi bir tehdit olduğunu” ancak bunun sahada nasıl uygulanacağının belirsizliğini koruduğunu ifade etti.