Modern jeolojinin en dikkat çekici keşiflerinden biri olarak kabul edilen ve "8. Kıta" olarak adlandırılan Zealandia, Dünya'nın yedi kıta yapısını yeniden şekillendiriyor.
SULAR ALTINDAKİ GİZEMLİ KITA
Güneybatı Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde yer alan Zealandia, yaklaşık 4,9 milyon kilometrekarelik devasa bir alana sahip. Bu, Avustralya'nın üçte ikisi büyüklüğünde bir kara kütlesi anlamına geliyor. Ancak bu muazzam kıtanın neredeyse tamamı, yani %94'ü sular altında kalmış durumda. Yüzeyde görünen tek parçaları ise Yeni Zelanda, Yeni Kaledonya ve birkaç küçük ada grubundan oluşuyor.
'8. KITA' STATÜSÜ TESCİLLENDİ
Onlarca yıl boyunca bir "mikro kıta parçası" olarak görülen Zealandia'nın, 2017 yılında GSA Today dergisinde yayımlanan ve hakemli bir çalışma ile "8. Kıta" statüsü resmen tescil edildi. Jeologlar, bir kıta olarak kabul edilmesi için gereken dört temel kriteri Zealandia'nın karşıladığını belirtiyor: Çevresindeki okyanus tabanına göre daha yüksek bir seviyede bulunması, okyanus tabanından farklı olarak zengin kıtasal kayaçlara sahip olması, okyanus plakalarından çok daha kalın (yaklaşık 20 km) bir kabuk üzerinde yer alması ve parçalı değil, bütünsel bir jeolojik yapı sergilemesi.
EKONOMİK POTANSİYELİ GÖZ KAMAŞTIRIYOR
Yaklaşık 100 milyon yıl önce antik süper kıta Gondwana'nın parçasıyken tektonik hareketlerle incelip gerilerek yaklaşık 85 milyon yıl önce sulara gömülmeye başlayan Zealandia'nın, yapılan derin deniz sondajları sayesinde tamamen su altında kalmadığı anlaşıldı. Deniz tabanının 1.200 metre altından çıkarılan polenler ve mikrofosiller, buranın bir zamanlar sığ denizler ve karalarla kaplı olduğunu kanıtlıyor. Hatta Yeni Zelanda'da bulunan dinozor kemikleri, bu kayıp kıtada bir zamanlar devasa canlıların yaşadığının kanıtı. Bir kıta olarak tanınması, Yeni Zelanda'nın BM Deniz Hukuku Sözleşmesi uyarınca kıta sahanlığını genişletmesine ve böylece devasa mineral kaynakları, deniz tabanı madenciliği hakları ve yeni hidrokarbon rezervleri üzerinde hak iddia etmesine olanak tanıyacak. Bu durum, ülkenin zenginliğini önemli ölçüde artırma potansiyeli taşıyor. İskoç jeolog Sir James Hector'un 1895'teki "batık kıta" iddiası, modern bilimsel verilerle 130 yıl sonra doğrulanmış oldu.