1907 yılında ABD'nin San Francisco kentinde dünyaya gelen Maria Branyas Morera, 117 yıllık yaşamıyla Guinness Rekorlar Kitabı'na adını yazdırarak dikkatleri üzerine çekti. Katalan göçmeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Morera, küçük yaşta ailesiyle birlikte İspanya'ya dönerek Barselona'da çocukluğunu geçirdi. Eğitim hayatı boyunca müzik ve edebiyata ilgi duyan Morera, 20. yüzyılın en çalkantılı dönemlerine tanıklık etti. İspanya İç Savaşı sırasında sağlık alanında gönüllü çalışmalar yaparak savaşın acılarını bizzat yaşadı.
YAŞAM BOYU POZİTİFLİĞİNİ KORUDU
Hayatı boyunca iki dünya savaşı ve iki pandemi atlatan Morera, tüm bu zorluklara rağmen pozitifliğini ve dünyaya sevgi dolu bakış açısını kaybetmemek için mücadele etti. Sevdiği adamla evlenip üç çocuk dünyaya getiren Morera, hem çocuklarının hem de torunlarının eğitimleriyle yakından ilgilendi. Sağlıklı ve uzun bir yaşam süren Morera, yaşıtlarının aksine oldukça uzun bir ömre sahip oldu. Bir asırlık ömrü boyunca tanıklık ettiği sayısız savaş, salgın ve acıya rağmen, benimsediği yaşam felsefesi sayesinde 2024 yılına kadar “en uzun yaşayan insan” unvanını kazandı.
SAĞLIK VE GENETİK ARAŞTIRMALAR
Ölümünden sadece bir yıl önce, İspanya'nın Barselona kentindeki araştırmacıların teklifini kabul eden Morera, yaşamına dair sırlarını paylaşmak için incelemelere izin verdi. Araştırmacılar ilk olarak onun bağırsak mikrobiyomunu inceleyerek son derece sağlıklı bir bağırsağa sahip olduğunu ve hücrelerinin yaşından 17 yaş daha genç işlev gördüğünü ortaya çıkardı. Morera, uzun yaşamının sırlarından birinin etrafında yalnızca sevdiği insanları tutmak ve zehirli insanları hayatından uzak tutmak olduğunu belirtti. Genetik uzmanı Dr. Manel Esteller ve ekibi tarafından yapılan gen araştırmalarında ise Branyas'ın genetiği, metabolizması ve bağırsak mikrobiyomu dahil olmak üzere dikkat çekici fizyolojisi hakkında birçok bilgi elde edildi. Araştırmada, Morera'nın telomerlerinin olağanüstü derecede kısa olduğu ancak buna rağmen yaşa bağlı herhangi bir hastalık belirtisi göstermediği saptandı. Bu durum, telomer kaybının illa ki hastalıkla ilişkili olmadığını, sadece yaşlılıkla ilişkili olabileceğini gösterdi. Akdeniz tipi beslenen, sosyal hayatına önem veren ve fiziksel aktivitesini ihmal etmeyen Morera'nın genomunun, yaşına göre olağanüstü derecede genç özellikler gösterdiği, düşük inflamasyon seviyeleri ve güçlü kardiyovasküler yapısının dikkat çektiği belirtildi. Tıbbi Biyoloji ve Genetik Uzmanı Prof. Dr. Korkut Ulucan, gen varyantlarının bireylerin adaptasyonları, sağlık durumları ve beslenme şekilleri gibi metabolik olaylar hakkında bilgi sağladığını ve özellikle uzun ömür (longevity) kapsamında genetik varyantların değerlendirilmesinin önem kazandığını vurguladı. Prof. Dr. Ulucan, Morera'nın DNA'sında kanser veya kardiyovasküler hastalıklara karşı koruyan varyantların bulunmuş olabileceğini, immün sistemin daha düzenli çalışmasına neden olan varyantların da ön planda olmuş olabileceğini belirtti. Bu tür bireylerde yapılacak genetik analizlerin, uzun ve kaliteli bir yaşamın şifrelerini çözmek için büyük önem taşıdığını ekledi.