DÜNYA
Yayınlanma : 05 Şubat 2026 09:16
Düzenleme : 05 Şubat 2026 09:16

100 yıllık mühendislik yanılgısı son buluyor: Helikopterlerle 'ölü ağaç' yağmuru başladı

100 yıllık mühendislik yanılgısı son buluyor: Helikopterlerle 'ölü ağaç' yağmuru başladı
Washington'da, 20. yüzyılda nehirleri düzleştirmenin ekosisteme verdiği zararı onarmak için helikopterlerle 6.000'den fazla kütük nehirlere bırakılıyor, somon balığı popülasyonunu kurtarmayı hedefliyor.

ABD'nin Washington eyaletinde, tarihin en ilginç çevre operasyonlarından biri yürütülüyor. Helikopterler, erişimin zor olduğu ormanlık bölgelerdeki nehir ve derelere havadan 6.000'den fazla dev kütük bırakıyor. Bu bir 'çöp dökme' işlemi değil; on yıllardır insan eliyle bozulan doğal dengeyi, yine insan eliyle tamir etme çabası.

20. YÜZYILIN BÜYÜK HATASI

20. yüzyılda mühendisler, nehirlerin daha hızlı akması ve taşkınların önlenmesi için yatakları 'düzleştirdi' ve içindeki kütükleri temizledi, ancak bilim, bunun büyük bir hata olduğunu kanıtladı. Doğal yaşam alanları yok oldu, su sıcaklıkları arttı ve yerli somon balığı popülasyonu çöktü. Nehrin içindeki o 'ölü' ağaçlar, aslında ekosistemin yaşam kaynağıdır.

DOĞANIN YENİDEN CANLANMASI

Bu kütükler, balıkların dinlenebileceği derin havuzlar oluşturarak sığınak sağlıyor, suyun akışını yavaşlatarak erozyonu önlüyor, gölgelik alanlar yaratarak suyun aşırı ısınmasını engelliyor ve böcekler için yuva olarak besin deposu görevi görüyor. Proje kapsamında 38 kilometreden fazla bir nehir hattı restore ediliyor. Araziye karadan ulaşım zor olduğu için özel helikopterler kullanılıyor, bu sayede ormana zarar verecek yollar açılmıyor ve kütükler milimetrik hassasiyetle yerleştiriliyor.

PARADİGMA DEĞİŞİMİ

Bu proje, çevre yönetiminde bir 'paradigma değişimini' temsil ediyor. Artık doğaya beton dökmek yerine, 'doğal süreçleri taklit etmek' esas alınıyor. Uzmanlar, kütüklerin zamanla nehir yatağıyla bütünleşeceğini ve nehrin tekrar 'canlı bir organizma' gibi davranmaya başlayacağını belirtiyor. Yıllar sürecek işlem, bu yöntemle haftalar içinde tamamlanıyor.