Paskalya Adası moai heykellerinin gizemi çözüldü: 'Yürütülerek' taşınmışlar

Paskalya Adası'nın (Rapa Nui) ikonik moai heykellerinin nasıl taşındığına dair uzun süredir devam eden gizem, bilim insanları tarafından çözüldü. New York Eyalet Üniversitesine bağlı Binghamton Üniversitesinden uzmanların da yer aldığı bir ekip, fizik, üç boyutlu modelleme ve saha deneylerini birleştirerek dev heykellerin az sayıda insan gücüyle ve halatlar yardımıyla "yürütülerek" hareket ettirildiğini doğruladı.

Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Rapa Nui halkı bu devasa anıtları, özel olarak tasarlanmış yollar boyunca halatlarla zikzaklar çizdirerek "yürüttü". Binghamton Üniversitesi Antropoloji Profesörü Carl Lipo ve Arizona Üniversitesinden Terry Hunt liderliğindeki ekip, adadaki yaklaşık bin moai heykelini inceledi. Yapılan deneyler, dev heykellerin taş ocaklarından tören platformlarına dik bir pozisyonda, salınım hareketiyle taşındığını gösterdi. Profesör Lipo, "Heykelleri bir kez harekete geçirdikten sonra hiç de zor değil; insanlar kollarıyla çekiyor, enerji tasarrufu sağlıyor ve çok hızlı ilerliyor" dedi.

Araştırmayı destekleyen bir diğer önemli kanıt ise Rapa Nui'de bulunan antik yollar. Genişliği 4,5 metreye ulaşan ve enlemesine içbükey bir yapıya sahip olan bu yolların, heykellerin ilerlerken dengede kalması için ideal bir zemin oluşturduğu belirtiliyor. Profesör Lipo, yol yapımının taşıma sürecinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, "Her heykel taşındığında, adeta bir yol inşa ediyorlar. Yol, taşıma sürecinin parçası. Hatta bazen yolların birbirine paralel ya da üst üste bindiğini görüyoruz. Muhtemelen yolu açıp heykeli biraz ilerletiyor, sonra yolu biraz daha temizleyip tekrar ilerletiyorlar. Yani yol inşasına ciddi zaman harcıyorlar." dedi. Bu çalışmanın, sınırlı kaynaklarla olağanüstü bir mühendislik başarısı sergileyen Rapa Nui halkına bir "saygı duruşu" niteliği taşıdığına dikkat çekildi.