Gazze'nin acısını objektifine yansıtan AP foto muhabiri Fatıma Şubeyr: 'Sevdiğimiz yüzler, sesler artık yok'

Gazze'de iki yıl boyunca savaşın yıkımını belgeleyen Associated Press (AP) foto muhabiri Fatıma Şubeyr, yaşadıklarını ve objektifine yansıyan acıyı anlattı. Şu an Dubai'de yaşayan Şubeyr, "Yeni anlaşmayla savaş bitebilir ama sevdiğimiz yüzler, sesler, günler artık yok" diyerek tanıklığının insani boyutunu paylaştı ve çektiği her fotoğrafın hikayesini aktardı.

Şubeyr, 7 Ekim 2023'te ailesinin evinin üzerine inşa ettiği yeni evinin anahtarlarını teslim almaya hazırlanırken roket sesleriyle uyandığını belirtti. O gece, meslektaşlarıyla birlikte Gazze kentindeki AP büro binasının çatısında İsrail'in karşılığını beklediler. Sabahın erken saatlerinde başlayan hava saldırılarının ilk anlarını, "Binanın her tarafına koşturup fotoğraf çektik" sözleriyle anlattı. Şubeyr, o çatıda pek çok gazeteci meslektaşının da bulunduğunu ve çoğunun o zamandan beri hayatını kaybettiğini ekledi. Foto muhabiri, Han Yunus'ta gece saatlerinde düzenlenen saldırının ardından kurtarma çalışmalarını görüntülemek için enkazın üzerinde sürünerek ilerlediğini ve insanların saatlerce enkaz altında mahsur kaldığını anlattı. O zamana kadar ailesini güneye taşıyan Şubeyr, Han Yunus'taki bir hastaneden çalıştığını ve her gün kurtarma ekipleriyle birlikte saldırı bölgelerine gittiğini ifade etti. Muhabir, "Her gün güne kanla uyanıyordum. Kahvaltımı morgda, cesetlerin yanında yapıyordum" diye ekledi. Aralıksız süren hava saldırıları dinlenmeye pek fırsat tanımıyordu; Şubeyr, "Arabamda birkaç saat uyuyordum. Ama bu gerçek bir uyku değildi" diye paylaştı. Ailesini nadiren gören Şubeyr, yakınlarda saldırılar olduğunda bile onları aramayı tercih etmediğini söyledi ve "Kulak verirseniz çığlıkları işitebilirsiniz... Hastaneye gelip gelmediklerini görmek için beklemek daha iyiydi. Telefonun çalması kötü haber demek. Çatışma esnasında telefonun çalmasından nefret ediyorum" dedi.

İsrail'in hava saldırılarından birinde yerinden edilmiş ailelerin sığındığı Birleşmiş Milletler okulunun yakınındaki bir evi hedef almasının ardından Şubeyr, fotoğraflarını incelerken enkazdan bir çocuğun cansız bedeni çıkarılırken bir kız çocuğunun yüzündeki dehşet ifadesini fark etti. "Çok korkmuş görünüyordu. Zaman geçtikçe bu normalleşti. Her saldırıda çok sayıda çocuk hedef oluyordu... Çocuklar, beynin algılamakta bile zorlanacağı şeyleri anlatıyordu" dedi. Şubeyr, bir hastane morgunda defnedilmek üzere insan kalıntıları toplayan bir erkek çocuğunu hatırladığını söyledi ve "Yerden ceset parçaları toplayan bir çocuğun hatırlayacağı şey ne olabilir?" diye sordu. Yaralı bir erkek çocuğunun fotoğrafını çektikten bir hafta sonra Şubeyr, çocuğun Danimarka'daki annesi Dina Ali en-Nazzal'dan bir mesaj aldı. On yıldan uzun süredir çocuklarından ayrı olan anne, oğlu Muhammed'i Şubeyr'in fotoğrafında tanımıştı. En-Nazzal, Şubeyr'e yazdığı mesajda, "Objektifiniz bir annenin kalbinin durmasını engelledi" ifadelerini kullandı. O anı değerlendiren Şubeyr, bunun kendisine foto muhabirliğinin gücünü daha derinden anlama fırsatı verdiğini söyledi: "İşimiz önemli. Uzaktaki birinin bile hayatını etkileyebilir." Şubeyr, Gazze'nin güneyindeki Refah'ta bir pazar yerine düzenlenen hava saldırısında ağır yaralanan altı yaşındaki Maya el-Benna'yı fotoğrafladığını anlattı. "Nefes alıyordu. Donup kalmıştım, aklıma küçük kız kardeşim geldi" dedi. Doktorlar umut olmadığını söylediğinde Şubeyr'in kendini kaybettiğini belirtti: "Sonunda Maya nefes almayı bıraktı. Çadırımıza geri koştum. Ve kustum. Asla ağlamadım. Sanki gözyaşlarım gözlerimin içinde donmuş gibi. Her zaman güçlü kalmam gerektiğini hissediyordum." Şubeyr, İsrail tarafından Gazze'ye iade edilen kimliği belirsiz cesetlerin defnedilmesini belgeledi ve "Gazze'deki geçmiş çatışmaların hiçbirinde toplu mezarlarımız olmamıştı" dedi. Dayanılmaz koşullara rağmen fotoğraf çekmeye devam ettiğini belirten Şubeyr, "Her ceset aynıydı, isimsizdi. Fakat hepsinin birer hayatı vardı. Hiç sonlarının böyle olacağını hayal etmemişlerdi; isimsiz, evlerinden uzakta, bir dizi yabancının arasında gömülmek..." diye konuştu.

Şubeyr, babasının baş ucundayken hava saldırısı kurbanları en-Neccar Hastanesine akın etmeye başladığını söyledi. "Hastane sakindi. Bir anda kaos ortamı oluştu" ifadesini kullanan Şubeyr, "Fotoğraf çekmeye başladım. Bütün bu süre boyunca dönüp babama baktım" dedi. Babasını en büyük destekçisi olarak tanımlayan Şubeyr, "Gazze'de kadın gazeteci olmak zor. Ama kariyerim boyunca babamın sözleri hep aklımdaydı: 'Sen benim kızımsın.'" dedi. Ertesi sabah babası hayatını kaybetti. Babasının ölümünden günler sonra işe dönen Şubeyr, bir hastane morgunda yas tutanları fotoğrafladı. "Fotoğraftaki bu adam, babamın yattığı yerde yatıyor" dedi. Duygularına yenik düşen Şubeyr'i, meslektaşı ve arkadaşı fotoğrafçı Meryem Dagga sakinleştirdi ve ona, "Endişelenme. Seni anlıyorum. Ben de bunu daha önce hissettim" telkinini verdi. Dagga, 17 ay sonra bir hastaneye düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti. Şubeyr, "Bana güç verdiği o günden beri yaptığım tüm işler Meryem sayesinde. Belki savaş sonsuza dek sürecek ama ben güçlü kalacağım" diye konuştu. Şubeyr, Refah'ta evlerinin enkazı arasında oruç açan bir aileyi fotoğrafladığını ve "Ramazan ayında ev her şey demektir" dediğini belirtti. Kendisinin de Gazze kentindeki aile evinin yıkıldığını hatırlatan Şubeyr, "Bir çorba, bir de domates ve salatalıktan oluşan bir salata yapmışlardı. Sessizdiler. Hepimiz sessizdik" diye anlattı. "Şimdi Gazze'nin dışındayım. Keşke hala orada olsaydım" diyen Şubeyr, sözlerini şöyle tamamladı: "Yeni anlaşmayla savaş bitebilir. Ama sevdiğimiz yüzler, sesler, günler artık yok ve yasla, anılarla mücadele daha yeni başladı."