Aşırı gündüz uyku hali: Bilim insanları biyolojik nedeni keşfetti

eBioMedicine dergisinde yayımlanan çalışmada, bulguların gündüz yorgunluğunda diyet ve hormonların önemli rol oynadığını, omega-3 ve omega-6 yağ asitlerinin ise gündüz uyku haline karşı koruyucu olabileceğini gösterdiği vurgulandı. Araştırmada, hormonlar ve diyet gibi dış faktörlerden etkilenen 877 doğal metabolit (vücutta bulunan moleküller) üzerinde veri toplandı. 6 bin kişiden alınan kan örnekleri ve katılımcıların gün içinde ne sıklıkta uykuya daldıklarını değerlendiren anketler sonucunda, EDS ile bağlantılı yedi metabolit belirlendi. Uyku bozuklukları uzmanı Dr. Tariq Faquih, “Çalışmamız diyet ve genetik faktörlerin EDS’de önemli rol oynayabileceğini gösteriyor. Biyolojik süreçleri anladıkça, EDS’nin neden meydana geldiğini, erken belirtilerini ve hastalara nasıl yardımcı olabileceğimizi daha iyi kavrıyoruz” dedi.

Araştırma ekibi, özellikle yağlı balık, yumurta sarısı ve kuruyemiş gibi gıdalarda bulunan omega-3 ve omega-6 yağ asitlerinin gün içi uyku hali riskini düşürdüğünü belirledi. Buna karşılık, fermente ve fazla olgunlaşmış yiyeceklerde bulunan tiramin adlı başka bir metabolit, özellikle erkeklerde aşırı gün içi uyuklama riskini artırıyor. Tiraminin ayrıca gece uykusunu geciktirdiği ve kalitesini düşürdüğü, bu durumun da gündüz yaşanan uyku halini şiddetlendirebileceği ifade edildi. Araştırmacılar ayrıca, progesteron gibi hormonların melatonin üretimi gibi uykuya ilişkin süreçlerle bağlantılı olduğu ve cinsiyete göre değişen üç molekül daha tespit etti. Uzmanlar, elde edilen sonuçların EDS için diyet değişiklikleri gibi potansiyel tedavi hedeflerini ortaya koyduğunu belirtirken, çalışmanın bazı sınırlamaları olduğunu ve bulguların doğrulanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.