'Uzak qohumdansa yakın komşu iyidir' Zencan izlenimleri

İran'ın nasıl bir ülke olduğu konusunda farklı görüşler belirtildi. Sadece eşitdiklerimiz ve çeşitli yabancı basında yazılanların böyle bir sonuca gelinib ki, İran korkutucu ve tehlikeli bir ülkedir. Orada insan hakları ihlalleri, yabancı gazeteciler özel gözaltına alınır, yerel halk ile onların konuşmasıydı yasaktır, nükleer meselesinde Avrupa'nın İran'a karşı uyguladığı yaptırımlar onun ekonomisini felç durumuna düşürüp, nüfus fakirlik içindedir ve s ...
Açıkçası, İran bazı güçler tarafından bize düşman ülke olarak tanıtıldı. Ama İran'ın Azerbaycan'daki Büyükelçiliği'nin organizasyonu ve teşebbüsü ile bir grup Azerbaycanlı jurnalistle birlikte Zencan vilayetine səfərimdə gördüklerim bu ülke hakkında düşünceleri tamamen alt üst etti. Seferimizin amacı Zəncanın tarihi, ekonomisi, kültürü, endüstrisi, medyası ile tanışmak idiyse, beni daha çok İran'la ilgili duyduklarım ve oxuduqlarım bazı hoş olmayan durumların bu ülkede olup, olmadığını gözlerimle görmek idi ...

Doğrusu, İran'ın Zencan vilayetinde hayatın hoş geçtiğini, insanların ruh ruhiyyesinin yüksek olduğunu, sakin ve engelsiz yaşam tarzının, bolluk ve ucuzluğuna olduğunu, tüm alanlarda gelişimin bile hızla gittiğini gördükten sonra bu ülkenin bölgede ve dünyada güçlü ve basılmaz olduğuna şüphem kalmadı ... İnsanları misafirperver
, sevecen, güler yüzlü, vilayet baştanbaşa doğaya bürünüp, sokak ve meydanlar temiz, kural kanuna riayet, birbirine saygı ve izzet ...

... Azerbaycan Astarasından İran'ın Zencan vilayətinədək uzanan yolun sağı, solu yüksek dağlarla ehatelenib, güzel ve füsnkar doğası var bu ülkenin.
Cuma günü olduğundan yeşil yamaçlarda, yol kenarlarında sakin bir guşelerde kendilerine yer bulup dinlenen yüzlerce aileye de rastladık. Rehberimiz Muhammed Tanha dedi ki, cuma günleri İran'da olmayan iş günü olduğundan nüfus istirahetlerini öyle. Kimi çay sofrası açıp, kimi mangal yakıp, kimi de şarkı söyleyip, dans ediyordu. Tabii ki, kadınlar da bu partilerde yer alıyordu. Bu da onu demeye esas verdi ki, İran'da hiç de bazı yerli ve yabancı basının yazdığı gibi kadınların hakları bozulmaz. Hatta kadınların araba sürdüklerini de gördük.

... Zencan tarihi düzlemde İran'ın en zengin vilayetlerinden biridir.
Orada görüştüğümüz yetkililer bize dediler ki, vilayet topraklarında büyük madenler, çoxçeşidli sanayi nesneleri var ve Azerbaycan devleti ile ilişkileri genişletmek, vilayetin gelişme perspektifleri büyük olan alanlarına Azerbaycan yatırımının yatırılmasını istediklerini bildirdiler. Onlar hem de geniş turizm potansiyelinden söz açtıkları Zencan vilayetinin tarihi-kültürel yapılar ile zengin olduğunu ve bu anlamda Azerbaycanlı turistlerin ilgisini çekeceğine inandıklarını vurguladılar.

.. Zəncanın çeşitli tarihi yerleri, sanayi tesisleri, fabrika ve tesisleri, üretim tesisleri ile tanıştık.
Zencanda üretilen tüm mallar yakın komşu ülkelere de ithal ediliyor. 1 milyona yakın nüfusu olan vilayetin şehirlerini de gezmeye zaman bulduk. Avrupa şehirlerinden hiçbir şekilde farklı Zencan. Yalnız bir fark var - İran'da kadınlar halka açık yerlerde başıörtüklü dolaşıyorlar, Avrupa'da ise çıplak ...

... Nükleer meselesiyle ilgili ABD başta olmak üzere Avrupa'nın İran'a uyguladığı yaptırımların etkisini fark etmedik.
Sosyal durumu yüksektir. Pazar ve mağazalarda ucuzluqdur, ortalama aylık ücret 600 dolar ki, bu da 3-4 kişilik ailenin aylık teminatını tam öder. Bunu oranın sakinleri ile sohbetimizde öğrendik. Türklere karşı da bir sevgi, yakınlık hissettik. Her ne beynlərimizə yeridibler ki, orada yaşayan azeri türkleri farslaşıblar, bize yadlaşıblar. Bunu hiç fark etmedik. Zaten Zəncanın 90 faizini Azerbaycanlılar oluşturur. Karşımıza çıkan aslen Fars milletinden olanlardan da yakınlık gördük. İranlıların Azerbaycan'a büyük sevgisinin tanık olduk. Hatta orada "Bayram" isminde türk dilinde bir derginin de çıktığını bize söylediler ...
Zencanda beni ikna eden bir çok anlar oldu. Bunlardan biri de sivil toplum kuruluşları tarafından çeşitli yerlerde hayır kutularının konulmasıdır. Bu kutulara atılan paralar Mehrani Hayır Merkezine aktarılır. Toplanan malzeme hesabına nüfusa tıbbi hizmetler gösterilir, kendisi de ücretsiz. Uzaktan gelen vatandaşlara kalmak için özel otel de inşa ...

Azerbaycan'a qayıtmazdan bir gün önce Zencan Valisi ile görüştük.
Zencan vilayetinin Valisi Cemşid Əmsari milli lider Haydar Aliyev ile ilgili anıları bize söyledi, onun büyük bir lider ve vazgeçilmez bir kişi olduğunu dikkatimize iletti. Ama biraz da ilişkilerimizin zayıf olduğundan şikayetlendi. Bildirdi ki, Azerbaycan bağımsızlık kazandığı ilk yıllarda her iki ülke arasında daha yakın ilişki olup ve Zencanli iş adamları Azerbaycan ekonomisine yeterince yatırım qoyub.Amma bugünkü ilişkiler bizi tatmin etmiyor. Her ne kadar aynı kültüre, dine, dile, tarihe sahip olsak da bu ilişkiler bizi tatmin eden düzeyde değil. Ilişkilerimizin geliştirilmesi icin büyük potansiyelin olduğunu söyleyen vali, ister karşılıklı yatırım, ister müşterek işletmelerin kurulması için geniş imkanlara sahip olduklarını bildirdi.

... Neden yakın komşularımızla ilişkilerimize möhkəmləndirməyək, ilişkilerimizi qurmayaq ki? ...

... Azerbaycan'da böyle bir örnek var: "Uzak qohumdansa yakın komşu iyidir" ...










YORUM EKLE