TÜRKİYE'DE BAĞIMSIZ DENETİM VE SON DURUM

Bağımsız Denetim; Finansal tablo ve diğer finansal bilgilerin, finansal raporlama standartlarına uygunluğu ve doğruluğu hususunda, makul güvence sağlayacak yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla, denetim standartlarında öngörülen gerekli bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kayıt ve belgeler üzerinden denetlenmesi ve değerlendirilerek rapora bağlanmasını ifade etmektedir.

Türkiye’de “Bağımsız Denetim” ilk defa 1981 yılında kurulan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde başlatılmıştır.

1956 yılından beri yürürlükte olan 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu tabir yerinde ise çöpe atılarak yeniden yazılmış 6102 Sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nun büyük kısmı 01.Temmuz 20012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Ayrıca uzun süredir yürürlükte olan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu da Türkiye’de Bağımsız Denetim ile ilgili kurumsal ve kanuni düzenlemelere paralel olarak yeniden düzenlenmiştir. 06.12.2012 tarih ve 6362 sayılı yeni Sermaye Piyasası Kanunu yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

3568 Sayılı kanuna göre Türkiye’de faaliyet gösteren Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirlerin üst birliği olan Türkiye Muhasebeciler Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Üst Birliği (TÜRMOB) da kendine verilen yetki ve sorumluluklar dâhilinde Uluslararası Standartlara göre faaliyetini sürdürmektedir.

Bugün geçerli düzenlemelere göre, 660 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu tüzel kişiliğine haiz ve idari özerkliğe sahip olarak kurulan, Başbakanlıkla ilişkili, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Bağımsız Denetimlerin tüm kontrolüne yetkili kuruldur.

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) görev ve yetkileri çerçevesinde arka arkaya, 2013 ve sonraki yıllarda 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre yapılması gereken düzenlemeleri yapmaya başlamıştır.

Bakanlar Kurulu da 2012/4213 sayılı B.K.K. ile 2013 yılında Türk Ticaret Kanunu’na göre yapılacak “Bağımsız Denetim” ‘e tabi şirketlerin kimler olacağını belirlemiştir.

2013 yılında Bağımsız Denetim yaptırma kapsamına giren şirketlerin sayısının 2.500 civarında olduğu KGK yetkilileri tarafından ifade edilmektedir.

KGK tarafından yetkilendirilen Bağımsız Denetim Kuruluşu sayısı 124 ve Bağımsız Denetçi sayısı ise tescil bekleyenler dahil 9.500 kişiye ulaşmıştır.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilen Bağımsız Denetim Kuruluşu sayısı ise 93’dür

Türkiye’nin idari yapısına, dünya ekonomisi ile uyum, Uluslar arası Standartlar, AB standartları v.b. nedenlerle dâhil olan yeni kurumlar maalesef daha önce aynı fonksiyonları yürüten kurumlarla bir süre gerek yetki kullanımı gerekse kanuni düzenlemeler yönünden çatışmakta ve daha sonra “Kervan Yolda Düzülür” atasözünde olduğu gibi taşlar yerine oturmaktadır.

Yukarıda haklarında kısa bilgiler verilen kanuni düzenlemeler ve kurumlar bütün olarak ele alındığında aynı sahada faaliyet gösterdiği izlenimi veren ve bir ölçüde de böyle olan, Türkiye Muhasebeciler Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) mevcuttur.

Bağımsız Denetimi 01.Ocak.2013 tarihinden itibaren fiilen yürütecek olan Bağımsız Denetim Kuruluşları ve Bağımsız Denetçiler de yukarıda yer alan üç kurumla yetki, sorumluluk ve işlem itibariyle içi içe durumdadır. Bu hususta yürütülen teorik ve pratik tartışmalar çok yoğun olarak devam etmekle beraber bu yazımızın konusu olmadığından ihmal edilmiştir.

Sonuç olarak yıllar önce Sermaye Piyasası Kanunu ile mevzuatımıza sınırlı olarak giren “Bağımsız Denetim” kavramı 01.Temmuz 2012 tarihinden itibaren gerek kanuni düzenleme gerekse kurumsal olarak Türk ekonomisi içinde daha geniş ve kalıcı bir şekilde yer alacaktır.

Geçiş döneminin devletin kurumları, uygulayıcıları ve muhatabı olacak özel sektörler için sancısız geçmesi temennimizdir.

YORUM EKLE