Türkiye Hep Kırılgan mı Kalacak?

 “Kırılgan Beşli” 2013 yılından bu yana Türkiye ekonomisi ile ilgili olarak çok sık duyduğumuz bir ekonomik kavram olarak karşımıza çıkmaktadır!
 
Bu kavram ilk defa, merkezi ABD'nin New York şehrinde bulunan bir ABD'li yatırım bankası olan Morgan Stanley tarafından 2013 yılında ortaya atılmıştır. (1)
 
Morgan Stanley Brezilya Reali (BRL),Endonezya Rubiahı (IDR),Güney Afrika Randı (ZAR),Hindistan Rupisi (INR) ve Türk Lirası (TRY) ‘nı Kırılgan Beş” veya ABD doları karşısında en fazla baskı altında sorunlu gelişmekte olan para birimleri olarak ilan etmiştir.(2)
 
Kırılgan beşli dediğimiz ülkelerin siyasi risk, cari açık, bütçe açığı, enflasyon, işsizlik ve büyüme gibi ortak sorunları vardır.
 
“Kırılgan Beşli” kavramını uluslararası ekonomiye hediye eden Morgan Stanley, taper tantrum (azaltım öfkesi) olarak adlandırılan durumdan, diğer bir deyişle, Fed'in parasal teşviki azaltacağını ilk kez işaret etmesinden sonra büyüme hızları yavaşlayan Kolombiya, Rusya ve Peru’yu da yükselen küresel faizlere karşı diğer bir en kırılgan grup olarak tanımladı. Bir başka ifade ile “Kırılgan Beşli” tanımı yerini “Kırılgan Sekizli” tanımlamasına bıraktı diyebiliriz.
 
Ancak diğer taraftan Morgan Stanley analistleri bu sekiz ülkeden Endonezya ve Hindistan’ın gerekli düzenlemelerinin %85’ni , Endonezya’nın ise %65’ni tamamladığını ifade etmektedir.
 
Buna karşılık Türkiye’nin tasviye edilen reformların en fazla %10’nu,Brezilya’nın %15’ni yaptığını, Güney Afrika’nın ise neredeyse hiçbirini yapmadığını ifade etmektedirler (3)
 
Bu durumda Morgan Stanley’in 2013’de ortaya attığı “Kırılgan Beşli” kavramı  “Üçlü/Sekizli”   arasında gidip gelmektedir!
 
“Kırılgan Beşli”  Türkiye, Brezilya, Hindistan, Endonezya ve Güney Afrika’nın ekonomilerindeki kırılganlıkların son durumuna bakmak gerçek fotoğrafı göstermesi açısından doğru olacaktır! (4)
 
Ülkeler
Büyüme (%)
Enflasyon (%)
Bütçe Açığı (%)
Cari Açık (%)
Brezilya
0,2
9,75
-8
-4,17
Hindistan
7,2
6,8
-4,5
  1,4
Endenozya
5,7
6,25
-2,25
2,95
Güney Afrika
1,5
4,6
  3,8
5,4
Türkiye
3,1
7,58
  3,1
5,7
 
Dünyadaki birçok ekonomik topluluğa üye olan Türkiye son 12 yılının ilk 4 yılında sıcak paranın tercih edildiği bir ülke olmasına rağmen temel göstergeler açısından maalesef ciddi bir sıçrama yapamamıştır.
 
Mevcut durumundan nasıl kurtulacağı çok kapsamlı bir çalışmayı gerektirdiğinden bu küçük yazıya sığmayacağı hepimizin malumudur!
 
Ancak devleti yönetenlerden en ücra köşedeki vatandaşımıza kadar hepimizin idrak etmesi gereken şudur! Türkiye ülke ekonomisini sıcak para politikası ile yürütmekte ısrarcı olduğu sürece, mal/hizmet üretimi politikasına geçmedikçe ve bunların yanı sıra hukukun üstünlüğü ilkesini şiar edinmedikçe ve çoğulcu demokrasiyi benimsemedikçe hep kırılgan kalmaya mecbur kalacaktır!
 
Hukukun üstün olmadığı bir ülkede kişi başına düşen milli gelirin kaç ABD doları olmasının bir öneminin olmadığının idrakine varacağımız günlerin yakın olması dileği ile…   
 
 
  
YORUM EKLE