Türkiye-Ermenistan Sınır Kapıları Açılsın, Ermeni Meselesi'ni Bitireceğiz!

2009 yılında Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi gündeme geldikten sonra Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılması sıkça Türkiye içinde tartışılmaya başlamıştır.
Şimdi Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılması konusunda bölge ülkelerinin tutumunu değerlendirelim. Azerbaycan 1990’lı yıllardan beri devam eden Dağlık Karabağ ve çevre bölgesi işgalinden dolayı Ermenistan-Azerbaycan sınır kapılarını kapattı ve iki ülke arasında gerginlik günümüze kadar devam etmekte ve sınır bölgelerinde ara sıra çatışmalar da çıkmaktadır. Ayrıca Türkiye de 1993 yılındaki Kelbecer’in Ermenistan tarafından işgali münasebetiyle Türkiye-Ermenistan sınır kapılarını kapatmıştır. Azerbaycan için Azerbaycan-Ermenistan sınır kapılarının açılması Karabağ işgali devam ettiği sürece söz konusu değildir ve Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasını da Azerbaycan “kardeş ülke Türkiye’nin ihaneti” olarak değerlendirmektedir.

Türkiye’deki kamuoyu da genel olarak sınır kapılarının açılmasını “Türkiye’nin kardeş ülkesi Azerbaycan’a ihaneti” olarak algıladığı için Türkiye-Ermenistan sınır kapısının açılmasına karşıdır. Ayrıca Türk kamuoyunda sınır kapılarının açılmasının “Türklere düşmanlık yapan Ermeni diasporasına katkıda bulunabilmesi” korkusu mevcuttur. Ekonomi konusunda da Türkiye için Ermenistan önemli rol oynamamaktadır ve Azerbaycan-Ermenistan sınır kapıları açılmadıkça Türkiye için geçiş noktası olarak Ermenistan’ın önemi azdır. Bu yüzden sınır kapılarının açılması konusunda Türk kamuoyu aktif değildir ve günümüzde bunu destekleyenler daha azalmış durumdadır.

Ermenistan üzerinde büyük etkiye sahip olan İran da Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasına hoş karşılamamaktadır. Ermenistan günümüzde sadece Gürcistan ile var olan sınır kapılar ve İran ile var olan sınır kapısı açıktır. Bu yüzden Ermenistan’ın dışarıya açılması için İran oldukça önemli rol oynamaktadır ve Ermenistan’ın ekonomisi ve siyasetinde İran’ın etkisi oldukça büyüktür. İran Ermenistan üzerinde Kafkasya’daki kendi nüfuzunu arttırmaya çalışmakta ve Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılması İran’ın etkisinin azalmasına sebep olacağı için İran bu çalışmalara aktif olarak desteklememektedir.
Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasına hoş karşılamayan başka ülkelerinden biri de Gürcistan’dır. Türkiye-Ermenistan sınır kapıları kapalı olduğu takdirde Türkiye Doğu ülkelerine ulaşmak için Gürcistan’dan geçmek zorundadır ve Gürcistan Türkiye için Doğu’ya açılan tek kapıdır. Türkiye-doğu ülkeleri ve Türkiye-Ermenistan aralarındaki ticaretler ve iletişimler Gürcistan üzerinde yapılmakta ve Gürcistan transit noktası olarak büyük kar kazanmaktadır. BTC boru hattı ve Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz hattı da Gürcistan’a önemli miktarda para getirmektedir. Eğer Ermenistan üzerinde Türkiye’den Azerbaycan’a geçiş yapılırsa Türkiye için Gürcistan’ın önemi azalacak ve Gürcistan’ın konumu dezavantaja düşecektir. Dolayısıyla Gürcistan Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasına açıkça karşı çıkmasa da tedirgin olmaktadır. Ayrıca Gümrü’deki Rusya ordusunun varlığı da Gürcistan’ı tedirgin etmekte ve sınır kapılarının açılmasının “Rus ordusunun Türkiye’den geçerek daha rahatça Gürcistan’a girebilmesi” korkusu da Gürcistan’da mevcuttur.

Ama burada en önemli olan Rusya ve Ermenistan kendisi’nin sınır kapılarının açılmasına karşı tutumlarıdır. Rusya Kafkasya’yı kontrol altında tutup Osmanlı ile Orta Asya arasındaki temasları kesmek için Ermenileri toplayarak Ermenistan adlı bir tampon bölge oluşturmaya çalışmış ve Kafkasya’daki en önemli askeri üssü Gümrü’de kurmuştur. Böylece Ermenistan Rusya’nın Kafkasya’daki kalesi olmuş ve Rusya’nın Kafkas politikası için Ermenistan hayati önem taşımaktadır. Rusya’ya göre Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılması Ermenistan’ın Rusya’nın elinden çıkıp Batı Bloğu’na kayması ve Rusya’nın Kafkasya’daki nüfuzunu kaybetmesi anlamına gelir. Bu yüzden Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan Rusya’nın etkisi altında kalmadıkları takdirde Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasını Rusya istememektedir.

Ayrıca Ermenistan’daki elitler ve diaspora kendisi de Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasına karşıdırlar. Ermeni diasporası, “etnik birliktelik” ve “Türk düşmanlığı”nı kullanarak Ermenistan’ın ekonomisi ve siyaseti üzerindeki etkisini artmaya çalışmaktadır ve Ermenistan’ın siyasal hayatında diaspora’nın önemi özel yer almaktadır. Fakat Ermenistan ve Ermeni diasporasının konumu, yapısı ve durumu birbirinden oldukça farklıdır ve Ermenistan’ın hayatı devam ettirebilmesi için aslında Türkiye’ye ihtiyaç vardır. Bu yüzden Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılması Ermenistan üzerindeki diaspora’nın etkisinin azalması ve diaspora-Ermenistan bağlantısının kopması anlamına gelir ve diaspora sınır kapılarının açılmasına karşı çıkmaktadır. Bir de Ermenistan-Türkiye sınır kapıları kapalı olmasına rağmen kötü durumdan dolayı 1991 yılından beri 1 milyon kişiden fazla Ermeni Ermenistan’dan yurtdışına göç etmişlerdir. Günümüzde de bu göç dalgası devam etmekte ve gelecekte “Ermenisiz Ermenistan”ın gerçekleşme tehlikesiyle Ermenistan karşı karşıyadır. Eğer Türkiye-Ermenistan sınır kapıları açılırsa Ermenistan’dan göç daha da hızlanacak ve Ermenistan’ın ulus-devlet olarak varlığı kaybolma tehlikesi daha da artacaktır. Bu korkudan dolayı Ermenistan, özellikle içindeki milliyetçiler sınır kapılarının açılmasını istememektedirler.

Bu bağlamda bölge ülkelerinin hiçbiri, kendi çıkarları bağlamında Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasını istememekte ve sadece Ermenistan’daki halk kesimi sınır kapılarının açılmasını istemektedirler. Yani Ermenistan’daki halkların Türkiye’den talebi “özür, tazminat ve toprak”ın ötesinde yer almaktadır. Bu açıdan bakarsak, Türkiye-Ermenistan sınır kapılarının açılmasının hem Türkiye’ye, hem de Ermenistan halkına getirebileceği sonuçlar hakkında böyle diyebiliriz:Türkiye-Ermenistan sınır kapıları açılsın, Ermenistan’daki bütün Ermeniler Türkiye’ye kaçacak ve Ermenistan adlı devlet haritadan silinecektir. Ermeniler de kendi asıl anayurtları içinde serbest yaşayıp dolaşabilecek olurlar. Böylece Ermeni Meselesi artık sona erecektir. Ayrıca kardeş ülke olan Türkiye ve Azerbaycan direkt olarak birbirleriyle komşu olacak ve Türkiye ile Doğu ülkeleri arasındaki iletişim ve ticaret daha rahatlanacaktır. Böylece Türkiye ve Doğu arasındaki bağlar daha güçlenecektir.

Artık Türkiye-Ermenistan sınır kapılarını açalım, Ermeni Meselesi’ni böyle bitireceğiz!

YORUM EKLE