Moskova Ankara arasında bir köprü: Kumuklar ve Özden hareketi

Moskova'da yaşayan ama etkisini bilemediğimiz yoğun bir Türk nufusu var. Bunladan biri olan Kumuklar, Rus Kültürü ile bağ  kurmuş, hem Türk dünyasının vazgeçilmezi hem de Kafkas kültür birliğinin ve Avrasya bozkır kültürünün parçasıdır. Bu bağ iki ülke arasında bir kültürel köprü olup her bir devlete büyük avantaj sağlamaktadır. Ramazan Alpagut ve arkadaşları Kumukları  Moskova'da  Özden  adını verdikleri bir dernek  çatısı altında toplamaya başladılar. Ramazan Alpagut Celaletdin Korkmasov'u kendilerine rehber seçtiklerini vurgulamaktadır. Celaletdin Korkmasov Osmanlı devletinde İstanbul haberleri adı altında ilk Rusça gazete çıkartmış Moskova ile İstanbul arasında bir kültürel köprü kurmaya çalışmıştır. Mustafa Kemal'in Celaletdin Korkmasov'u  bizzat tanıdığını ve güvendiği, üstelikle 16 mart 1921 Rusya ve Türkiye Moskova antlaşmasında Celaletdin Korkmasovun da imzası olduğunu her Kumuk bilir ve bunu her fırsatta söyleyerek Türkiye ile aidiyet bağlarını ifade ederler.

Özden derneği ve hareketi Moskova'da yaşayan Kumukları bir çatı altında toplamaktan öte faaliyetler yapmakta ve özellikle dil çalışmaları öne çıkmaktadır.

Kumukça'yı Türk dilleri arasında ortak dil olduğunu iddia eden özden hareketi hem Kıpçak hem Oğuz dilbilgisini ve gramer özelliklerini taşıdığından   Kumuklar hem Kazak Türkleri  ve hem de Türkiye Türkleri ile sıkıntı çekmeden anlaşabilir, fakat Kazaklarla ve Türklerin birbirlerini anlamaları için biraz kulak alışkınlığına ihtiyacı olduğunu söyleyen Özden hareketi dil sahasında bazı adımalr atıyor.

Bu projeyi hayata geçirmek için Kumuk organizasyonu ‘‘Özden’’ bir dizi adımlar atmış durumda. Özellikle bu proje üzerine Moskova’da uluslararası konferans düzenlemek istiyorlar. Özden hareketi yetkilileri  bu konu üzerine federal yetkililer ve aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti konsoloslukları ile görüşmeler  yapmaktalar. Bu konferansın organizasyon kısmına ortaklık etmek isteyen diğer Türk devletlerin de katılması için çağrıda bulunuldu. Ayrıca bu projeye Türk devletlerdeki derneklerin, kamu kuruluşların katılmasını da sağlamaya çalışan Özden hareketi bu projeye çok önem veriyor ve bizim Moskovadaki en önemli hareket noktamız diyorlar. Çünkü kurumumuz ‘‘Özden’’ bu projeden sonra federal düzeyde hareket edebilecek pozisyon almakla birlikte Kumuk Halkı öznellik sahibi olabilir. Böylelikle Kumuk halkı kendi problemlerini federal hükümete sunarak çözebilir hale gelir. Buna ek olarak, konferans Rusya ve Türk dünyası arasında farklı projelerin  Özden  çatısı altında doğmasına vesile olabilir. Bununla da kalmayıp bu projenin her yıl tekrarlanmasını ve kültürel akademik ilişkilerden ziyade iş adamlarını da bir araya toplayıp ortak çıkarlar alabilecek bir Platform oluşturmak arzusundalar.
Özden Hareketi bu amacı  hayata geçirmek için ‘‘Özden’’ çatısı altında bizler profesyonel birliklerinden avukatları, muhasebecileri, dilbilimcileri, gazetecileri ve bu konuda ortak hareket edebilecek herkesin  toplanmasının  çalışmalarını yapmakta.

  Özden  hareketi genç özden üyelerini İngilizce, İstanbul Türkçesi, Kumukça dil kurslarında hazırlıyor, öğrencilerin stajları için büyük şirketlerle anlaşmalar yapıyor,  onların iş hayatına geçişlerinde yardımcı oluyor. Dilin önemini kavrayan Özden hareketi Türkiyeyi Türk dünyası ile Moskova üzerinden irtibata geçirip Moskovanın da yaşayacağı tereddütleri devre dışı bırakacak bir strateji geliştirmektedir. Zira Moskova hala soğuk savaş dönemi psiolojisini üzerinden atamadığı için Türk dünyasına ve Türkiyeye stalinist gözlükle bakmaktadır.

Moskovada kurulan Özden hareketi Türk dünyası için oldukça önemli bir hareket olup İstanbul Türkçesinin önemini kavrayan ve Türk dünyasının geleceği için köprü oluşturan çalışmalarıyla dikkat çekmektedir. Ayrıca son zamanlarda iyice gerginleşen Ankara Moskova ilişkilerinin gelişmesine de katkı sağlayacak bu hareket Türkiye Türkleri dışında kurulmuş   kapsayıcı kuşatıcı bir harekettir. Türkelrin ortak sıkıntıların açözüm bulmaya çalışaşan Moskovada Türk dünyası lobisi yapan ve Moskovada Türklerin sesi olan bu harekete destek olmak gerekiyor. YTB, TİKA ve Yunus Emre Enstitüsü Moskovadaki bu harekete yardım etmek için acele etmelidir.

YORUM EKLE