Kahrolsun Ebu Leheb'in düzeni ve kendisi

Kuran-ı Kerim’de Fatiha Suresinden sonra gelen ilk Sure Tebbet veya Leheb Suresi diye isimlendirilen Suredir.

Ancak Kuran-ı Kerim tertiplerinde 111. Sure olarak yer alır. Yani sondan 4. Sure… Böyle bakınca birçokları bu Surenin derin anlamını kavrayamazlar. Başlangıçta büyük bela olan Ebu Leheb ile ilgili bir Surenin, aradan yıllar geçtikten sonra inişinin ne anlamı olabilir, diye düşünenler çoktur.

Öte yandan Tebbet Suresindeki sözlere verilen anlamlar da çok defa kafa karıştırıcıdır. Söz gelimi Diyanet İşleri Başkanlığının yayınladığı meali açıp okuyalım: “Ebu Leheb’in iki eli kurusun! Kurudu da. Malı ve kazandıkları ona fayda vermedi. O, alevli bir ateşte yanacak. Odun taşıyıcı olarak ve boynunda hurma lifinden bükülmüş bir ip olduğu halde karısı da (ateşe girecek)”

Diyanetin mealine göre Ebu Leheb, karısıyla birlikte Hz. Resul’un yolunun üzerine diken koymuş; bir de Resul, akrabalarını uyarmak için toplantı yapınca, Ebu Leheb, galiz sözler söyleyerek toplantıyı terk etmiş; bunun üzerine bu Sure inmiş.

Şimdi…

Değerli okuyucum bütün peşinlerinden sıyrılarak Diyanetin tefsirinde verilen bu Türkçe anlamı ve iniş sebebini düşün… Aklına ve vicdanına uygun geldi mi? Allah’ın Elçisine eziyet eden ve hakaret eden bunca insan varken neden Ebu Leheb için bir Sure insin. Ve neden Allah, bir insanın ellerinin kuruması ile ilgili Ayet indirsin?

Kuran-ı Kerim Türkçelerinde çokça rastlanan bir yanıltma ile karşı karşıyayız. Anlam çevirisi yerine kelime çevirisi yapmak… Bu yüzden Türkçe Kuran okuyup dinden çıkanlar biliyorum.

Önce Surenin Türkçesini, kelime çevirisi değil, anlam çevirisi yapanlardan okuyalım: İhsan Eliaçık’ın Yaşayan Kuran adını verdiği çeviriyi açıyoruz ve Leheb Suresi adını verdiği Tebbet Suresinin Türkçesini okuyoruz: “Kahrolsun Ebu Leheb iktidarı kahrolsun. Zenginliği ve kazandıkları onu kurtaramayacak. O kıpkızıl bir ateşe atılacak. Karısı da odun taşıyacak. Gerdanına fitillisinden bir de ip bağlanacak.”

“Yeda Ebu Leheb” ifadesinin Türkçesinin “Ebu Leheb’in Düzeni” olarak anlaşılması gerekiyor. O zaman Sure gerçek anlamını kazanıyor. Böyle olunca bu düzenin ne olduğunu anlatmak gerekiyor. O zaman Fatiha’dan sonra hemen Tebbet Suresi inmesinin anlamı ortaya çıkıyor.

Allah Elçisinin yaşadığı dönemde, Mekke’de “Ebu Leheb Düzeni” vardır. Ebu Leheb o zaman geçerli olan dinin başrahibi konumundadır. Başka rahiplerle birlikte “Mabet” ondan sorulur. Bu dinde Allah’a inanç vardır. Ama başka büyüklerin Allah ile aralarında aracı olduğunu inanırlar. Onların putlarını yapmışlardır. O putlara gösterdikleri saygı ölçüsünde dilekleri kabul görür. Uzza, Lat, Menat bu putların büyükleridir.

Ebu Leheb çok dindar bir adamdır. Göstere göstere Uzza’nın önünde namaz kılar. Kıyamda, rükuda, secdede hep onu över ve ondan diler. O yüzden lakabı Abdül Uzza olmuştur. Halk ona bakar ve ondan örnek alır. Mabede adaklar sunulur. Halk sunar Ebu Leheb ve ortakları bu hediyeleri toplayıp işletirler. Yılda iki kervan düzenleyip Suriye’de ve Yemen’de alışveriş yaparlar. Paraları yığarlar ve para da satarlar. Tefecilikten yığdıkları ile zenginliklerini arttırdıkça artırırlar. Borcunu ödeyemeyenlerin oğullarını ve kızlarını alırlar. Oğullar satılır, kızlar ise genel evlerde sermaye olarak kullanılır. İşte “Yeda Ebu Leheb” budur.

Allah Elçisi, Allah’ın birliğini ve putların yanlışlığını açıkladığı zaman soygun düzeninin bozulacağından korkan Ebu Leheb’in ve benzerlerinin çılgınca düşmanlıkları bundandır. Ebu Leheb’in karısının düşmanlığının bir başka sebebi vardır. Soygun düzeninin bir başka kişisi Ebu Süfyan’ın kız kardeşidir. Ve sonraları İslam’ı bozup yeniden Ebu Leheb Düzenini geri getirecek olan Muaviyenin halasıdır. Adı Ümmü Cemil’dir.

Yani İslam’ın getirmeyi amaçladığı “Tek Tanrı İnancı ve Adalet Düzeni” ile “Putlara tapmak ve zulüm düzeni” birbirinin tam tersidir. Dolayısıyla Tebbet Suresi, İslam’ın en temel mücadelesinin ifadesidir; anlamı doğru anlaşılmak şartıyla… O gün için de geçerlidir, bugün için de… Nerede, dini, çıkarlarına, zenginliklerine, saltanatlarına alet edenler varsa onlar Ebu Lehebçidirler. Dolayısıyla gelin Tebbet Suresinin anlamını bir kere daha okuyalım:

KAHROLSUN EBU LEHEB DÜZENİ, KAHROLSUN KENDİSİ DE…
YIĞDIKLARI VE ZENGİNLİĞİ ONU KURTARAMAYACAK…
KIZGIN ATEŞE ATILACAK…
KARISI DA BOYNUNDA İP İLE ATEŞE ODUN TAŞIYACAK…


YORUM EKLE