Japonya'da Yükseköğrenimin Geleceği ve Türkiye

 Japonya Maliye Bakanlığı 26 Ekim 2015 tarihinde devlet üniversitelerine mali destekleri azaltıp harcın önemli derecede artırılmasına karar almıştır. Bu politika gerçekleşirse 15 yıl sonra günümüzdeki Japonya’daki devlet üniversitelerin harç olan 530 bin yen (yaklaşık 13340TL) 93 bin yene (yaklaşık 23500TL)kadar artacaktır. Böylece Japonya’da özel üniversitelerin harcı ve devlet üniversitelerinin harcı arasında pek fark olmayacaktır. Ayrıca Japonya yabancı öğrencilere karşılıksız burs verirken kendi vatandaşlarına karşılıksız harç muafiyetinden başka karşılıksız burs vermemekte ve bu muafiyet bile çok az kişiye uygulanmaktadır. Bu yüzden gelecekte yükseköğrenimi göremeyenlerin sayısının artması ve Japonya’nın olumsuz etkilenmesi beklenmektedir.

Günümüzde Japonya’da ilerleyen nüfusun yaşlanması ve ekonomisinin kötüleşmesi Japonya’nın mali durumunu da kötü etkilemekte ve giderlerini de artırmaktadır. Japonya’nın ciddi mali sıkıntıyla karşı karşıya olması eğitime karşı harcanan para miktarını gitgide azaltmakta ve buna bağlı olarak eğitim ücretinin yükselmesine sebep olmaktadır.

Peki bu durum detaylı olarak nasıl şekilde Japonya’yı kötü etkiler?

Birinci olarak devlet üniversitelerinin harcının yükselmesi Japonya’daki devlet üniversiteleri, özellikle devlet üniversitelerinin kalitesinin düşmesine yol açar. Devlet üniversitelerinin Japonya’da devam eden ekonomik bunalımdan dolayı birçok insan maddi sıkıntıya karşı karşıdırlar ve bu sebeple nüfusun önemli kısmı, özellikle şehirlerden uzak olanlar şehirlerdeki kaliteli özel üniversiteler yerine düşük fiyata eğitim veren devlet üniversitelerini tercih ederlerdi. Fakat devlet üniversitelerin harcının özel üniversitelerin seviyesine kadar yükselmesinden dolayı öğrenciler şehirler ve hatta yurtdışındaki üniversiteleri tercih etmeye yönelebilirler ve devlet üniversitelerinin kalitesinin düşmesine sebep olur.

İkinci olarak bu durum toplumun kalitesi ve gücünün de düşmesine yol açar. Devlet üniversitelerinin fiyatının yükselmesi ve burs imkânlarının olmaması başarılı ama ekonomik durumun iyi olmayanları ekonomik süreçten dışlar ve üst seviyeye yükselmesini engeller. Sonuç olarak ülkedeki halkın kalitesi ve gücü önemli derecede düşer. Mesela Japonya’da üniversitenin yüksek harcını ödemek için birçok öğrenci bir yerde çalışmak zorunda ve bu durum öğrencilerin bilimle uğraşması ve mezun olmasını engellemektedir. Devlet üniversitelerinin harcının daha da yükselirse sadece yabancılar ve zengin olanlara üniversitede okuma fırsatı verilirken başarılı Japon öğrencilerin önemli kısmı Japonya’daki üniversitelerde okumaktan vazgeçmek zorunda kalacak ve halkın motivasyonu düşüp toplumun kalitesi de düşecektir.

Son olarak küreselleşme, online müfredatı gibi sistemlerin gelişmesi ve Hindistan, Endonezya, Brezilya ve Türkiye gibi ülkelerdeki eğitim kalitesinin yükselmesinden dolayı başarılı öğrencilerin yurtdışına göçü önemli derecede artacak ve Japoncanın bilimsel dil olarak önemi de düşecektir. Günümüzde internet gibi iletişim araçlarının gelişmesi ve küreselleşmesinden dolayı öğrenciler daha kolay bir şekilde yurtdışındaki üniversiteler ve kaliteli eğitimi tanıyabilmektedirler. Ayrıca özellikle Amerika, İngiltere ve Kanada gibi ülkelerdeki üniversiteler online üzerinde sertifikalı dersler vermeye başladı ve insanlar artık kaliteli dersleri dünyanın her yerinden alabilmektedir. Bir de bu online dersler dünyanın her yerinden başarılı öğrencileri toplamaya oldukça büyük katkısı var ve buna katılan birçok üniversiteler bu öğrencilere burs vererek onların yükselmelerini ve bilimle uğraşmalarını desteklemektedirler.

Ayrıca Hindistan, Endonezya ve Türkiye gibi ülkelerin eğitim sistemi geliştikçe bu ülkeler Japonya’daki üniversitelerden çok daha düşük fiyatla daha kaliteli eğitimi vermeye başlamıştır. Gerçekten de Türkiye ve Hindistan’daki devlet üniversitelerinin harçları Japonya’daki devlet üniversitelerinin 40’ta biri-10’da biridir. Kalite konusunda da, Times dergisine göre Hindistan Teknoloji Enstitüsü, Mumbai Üniversitesi, ODTÜ, İTÜ, YTÜ, Boğaziçi, Hacettepe, İstanbul, Ankara, Marmara ve Bilkent Üniversiteleri gibi okullar artık Japonya’daki üniversitelerin çoğundan daha üst sırada yer almaktadırlar. Bu yüzden Japonya’daki üniversiteler yurtdışındaki okullarla karşı olan avantajı kaybedecek ve ekonomik durumun iyi olmayan başarılı öğrenciler doğal şekilde yurtdışına akacaktır. Bu durumda öğrenciler İngilizce, Türkçe, Rusça ve Endonezya dili gibi yabancı diller vasıtasıyla bilimleri öğreneceğinden Japoncanın uzun vadede bilimsel dil olarak gelişmesi engellenecek ve statü de tehlikeye sokulabilir.

Fakat Japonya’daki yükseköğrenim üzerindeki gelişmeler Japonya için büyük zarar olabilirken Türkiye için ise bunu bir büyük fırsat olarak değerlendirilmelidir. Ekonomik durumdan dolayı Japonya’daki üniversitelere gidemeyen öğrencileri Türkiye’de okutarak onları Türkiye için çalıştırmak Türkiye’deki üniversiteler ve akademik dünyasındaki rekabeti daha aktifleştirir ve bilimin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Türkiye’deki eğitimin Japonlara tanıtılması için Yunus Emre Enstitüsü ve YTB’den başka sivil toplum kuruluşları ve Japonya’daki Türk vatandaşların birbirleriyle işbirliği yaparak harekete geçmeleri son derece önemlidir. Özellikle Japonya’nın çeşitli yerlerde düzenlenen yabancı kültürleri tanıtma etkinlikleri bunun için önemli fırsat sağlamaktadır.

Keisuke Wakizaka*

(*)Kafkas stratejik araştırmalar merkezi KAFKASSAM kıdemli araştırmacısı.

YORUM EKLE