HEP AYNI OYUNLAR

Ülkelerini idare eden liderlerin amacı, Ülkesinde yaşayan İnsanların, refah bir seviyede yaşatmak için;
Dünyanın ihtiyaçlarını araştırıp KDV’li ürün üretmesi ile mümkündür. İleri teknoloji gerektiren Elektronik
ürünler her zaman alıcı bulan ürünlerdir, bunun için Ülkemizde AR GE (Araştırma ve geliştirme) ye
önem vermeliyiz. Ülkemizde yapılan devlet bütçenin en az ini AR GE. ayırmalıyız, özel sektörü
de bu konuda teşvik etmeliyiz. Şu an Ülkemizde aşırı konut yapımından kaynaklanan ve satılamayan
fazla konutlar, İTALYA’DA ise bütçe disiplinine riayet etmediğinden kaynaklanan sıkıntı A.B. (Avrupa
Birliği) de ve ABD. (Amerika Birleşik Devletleri) de ise ABD ye dönen para yüksek faizden, yüksek
vergiden ve üretilen ürünlerin satılmamasından kaynaklanan ve ABD ye giren Doların yatırım yerine
faize yatması DOLAR da sıkıntılı bir dönemden geçilmesine neden olmaktadır. Bu etkenler
birleştiğinde krizin yavaşta olsa başladığını 2019 un sonundan itibaren 2020 yılında çok büyük
Ekonomik sıkıntıların olacağını şimdiden tahmin etmek çokta güç değil, tedbir şimdiden alınmasa
Dünyayı büyük bir sıkıntının beklediğini görmezden gelemeyiz.
Bankalar müşteriden kısa vadeli faizler ile para topluyor ve uzun vadeli faizlerle kredi veriyor. Getiri
eğrisi normalse, uzun vadeli faizler kısa vadelilerden daha yüksek olduğu için bankalar para
kazanabiliyor. Ancak kısa vadeli bonoların faizleri uzun vadelilerden daha yüksek hale gelirse, getiri
eğrisi tersine dönmüş oluyor ve bankalar para kazanamaz hale geliyor. Bizim Ülkemizde şu anda kısa
vadeli faizler yüksek uzun vadeli faizler ise daha düşüktür. Bunun için şu anda bankalar Uzun vadeli
ticari kredi vermiyorlar. Böylece kredi mekanizması kilitleniyor, belirli bir süre sonra ekonomik kriz,
devamında Konkordato ilanı ve iflaslar başlar.
ABD. NOURİEL ROUBİNİ 2008 krizini doğru tahmin ettiği için kriz kâhini olarak tanınan ünlü
ekonomist den yeni açıklama, bir sonraki krizi 2020’de beklediğini açıklamasının ardından yine 2008
krizini doğru tahmin eden Amerikalı iktisatçı JESSE COLOMBO da bir sonraki krizi 2020 yılında
beklediğini duyurdu. Halen CLARİTY FİNANCİEL de analist olarak görev yapan ve Forbes dergisinde
yazan genç ekonomist JESSE COLUMBO, 16 Ekim’de attığı bir Tweet de ABD’de bono getiri
eğrilerinin tersine dönmesi ve ekonomik kriz yaşanması arasındaki ilişkiyi inceleyen bir tablo
okuyucuları ile paylaştı.
Düşüncelerini paylaştığım ekonomistlerde gelecek yılların sıkıntılı yıllar olduğu yönünde hem fikir,
böylece Ekonomistler gelecekte bir krizin beklendiğini doğruluyorlar. Amerikan Merkez Bankası’nın
(FED) faiz artışları nedeniyle getiri eğrisinin tekrar tersine döneceğini varsaydığı nedenden dolayı ve
daha önceki krizlerde yaşanan ortalama sürelere bakılınca bir sonraki şiddetli krizin Şubat 2020
civarında çıkmasını bekleniyor. Getiri eğrisinin tersine dönmesi ABD’de çok önemli bir öncü kriz
göstergesi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle FED (ABD merkez bankası) planladığı dördüncü faiz
artışını gerçekleştiremedi.
ROUBİNİ 2020’de yeni bir kriz beklemesinin nedenlerini 10 ana başlık altında toplamıştır.
1) TRUMP. Vergi teşviklerinin sona ermesi
2) FED. faiz artışları
3) Artan petrol fiyatları
4) Ticaret savaşları
5) Gelişmekte olan ülkelerde büyümenin yavaşlaması
6) İtalya gibi bazı ülkelerin Avrupa Birliği ve Euro’dan çıkma olasılıkları
7) Hisse senedi ve bono – tahvil piyasalarında şişen balonlar
8) Aşırı yüksek frekanslı Algoritmik (düşünce yeteneği) al-sat bilgisayar sistemlerinin ani çöküş
ihtimalini artırması
9) TRUMP’un FED e saldırıları
10) İran gibi noktalarda yaşanabilecek jeopolitik şoklar
ABD’de çıkan bir KIRİZİN tüm DÜNYAYI etkilediğini yaşadık ve gördük, ayrıca ROUBİNİ yazısında,
2020’de beklediği krizin 2008 krizinden daha ağır bir kriz olacağını vurgulamaktadır. 2008 krizinde
ABD para basarak dünya piyasasına DOLAR sürdü ve piyasa da olan para bolluğu ile gelişen Ülke
Ekonomileri rahatladı. 2008’de merkez bankaları faiz düşürerek ve para basarak krizi atlattıklarını
gördük, oysa 2020’ye giderken birçok merkez bankasının hala faizleri düşük tuttuğunu ve zaten para
basmaya devam ettiğin görmekteyiz. Bu durumda 2019 un sonundan başlayarak 2020’de yeni bir kriz geldiğinde merkez bankalarının kullanabilecekleri araçlar çok sınırlı kalıyor. Türkiye’den ise ekonomi
gazetesi yazarı Erkan ÖZ, 2013’te yazdığı ‘2020 Yeni Ekonomi Büyük Kriz – Müthiş Fırsat’ adlı
kitabında, 2020 yılında büyük bir küresel, finansal kriz beklediğini açıklamıştı. Daha önce, THE Wall
Street JOURNAL ve AJ JAZEERA gibi uluslararası kuruluşlarda da çalışan ÖZ, krizin temel nedeni
olarak para ekonomisinden bilgi ekonomisine geçişin, özellikle küresel finansal sistemde meydana
getirdiği dengesizlikleri gösteriyor. Önünüzdeki yıl mahalli seçimler var Ekonomi siyaset uğruna feda
edilmese benim düşünceme göre KIRİZİ sınırlı atlatırız.? Ama yapılan vergi indirimi Moody’s,
tarafından negatif olarak yorumlandı, buda değerlendirme kuruluşlarının gelecek için; Ekonomimizin iyi
olmadığı görüşünü doğruluyor.
Dr.Osman BÜYÜKKAYA

YORUM EKLE