Azerbaycan Rusya ile savaş meydanında karşı karşıya kalabilir

25 yıldır, Azerbaycan toprakları Ermenistan tarafından işgal edildi.

25 senedir bu sorunun çözümü seçeneği aranıyor ama bulunamıyor. BM bilinen 4 kararı, AKPM, AGİT, İslam İşbirliği Teşkilatı ve bazı bile uluslararası kurumların karar ve kararlarında Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünün desteklenmesi ve topraklarının işgale maruz kaldığı gösterilmiştir.

Görüşmelerin hiçbir sonuç vermeyeceği ve Ermenistan işgalci politikasından el çekmeyeceği takdirde Azəbaycanın savaşa başvurmak zorunda kalabileceği de muhtemeldir. Bunu Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de defalarca vurguladı.

Çatışma çözüm değildir, uluslararası kuruluşlar da savaşın olmasının istemiyor, Ermenistan da Azerbaycan topraklarından çekilmiyor. Peki resmi Bakü'nün çıkış yolu nedir?

Olayların bu yönde cereyan etmesi onu demeye esas verir ki, Azerbaycan Dağlık Karabağ konusunda Ermenistan'la değil, onun velisi olan Rusya ile yüz yüze kalmıştır.
1992 yılında Rusya'nın 366 nci alayının yardımıyla Ermenilerin Hocalı soykırımını yapması bize onu demeye esas verir ki, Dağlık Karabağ sorununun ortaya çıkması ve çözüm olunmamasında Rusya'nın çıkarları mevcuttur. Ermenistan'a her bir destek gösteren Moskova bu sorunun çözümüne herhangi bir şeyle engel olmaktadır.

Ama Azerbaycan'ın topraklarını savaş yoluyla geri iade edebileceği açıklamaları Ermenistan gibi Rusya'yı da katı korkuya aldı.
Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ve Savunma Bakanı Seyran Ohanyan savaş səksəkəsi ile yaşayan Ermeni halkını sakinleştirecek bildiri verirler. Rusya'nın kontrolünde olan Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü ((1992 yılında Ermenistan, Rusya, Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan, Belarus ve Özbekistan tarafından kurulan) Genel Sekreteri Bordyuja da ermənilərər rahatlatacak açıklamalar geldi. Dedi ki, eğer Azerbaycan savaşa başlarsa kurum Ermenistan'ı savunacak . Her ne kadar kuruma dahil olan devletlerin çoğunluğu hiç de Azerbaycan'a silah kaldırmak isteğinde olmadıklarını belirttiler.

Dünya Silah Ticaretinin Analiz Merkezi Müdürü İgor Korotçenko kendi blogunda yazıyor: "Azerbaycan Dağlık Karabağ uğrunda savaşa hazırlanıyor". Ermenistan'ın "Armenia Today" sitesi bildirir ki, İgor Korotçenko bu sözleri Cakarta'da düzenlenen İNDODEFENCE-2012 fuarında Azerbaycan Savunma Sanayi Bakanlığı'nın fuar hakkında bilgi aldıktan sonra yazdı.

  "Azerbaycan stendinin önünde 30 dakika geçirdim - keskin nişancı tüfekleri gösteriyorlar (onlardan biri 14,5 mm kalibirlidir - düşünün ki, böyle bir kurşun başınıza çarpsa ne olur!), Minaatanlar, orada RPQ-7'nin Azerbaycan benzeri de, iki model insansız uçak de vardı. Dediler ki, kendilerine. Ama büyük ihtimalle lisanslı üretim için İsrail yardım etti. Tabii ki, mühimmat ve mayın, zırhlı araç vardı ", - diye İ.Korotçenkonun blogunda yazıyor. O, tüm bunların Dağlık Karabağ'da Ermenilere karşı gösterilmesi tahmin ediyor.
 
Karabağ bölücülerin silahlı gruplaşmalarının eski başkanı Arkadi Karapetyan Ermenilerin korkusunu şöyle anlattı: Beni özellikle de Azerbaycan'ın "Smerç" jet yaylım ateş sistemlerini alması rahatsız ediyor. Eğer hayal mi bu silah Hankendi'ye yönəldilersə neler olacak? Binlerce insan helak olacaktır ".

Rusya'nın Ermenistan'da "İskender" operasyon-taktik füzeler yerleştirmesi konusunda konuşan Karapetyan kaydetti ki, bu füzeler Ermenistan'daki Rus içinde sərəncamındadır. Ermenistan'ın bu tip silahları uygulamak için uzmanları yoktur: "Ayrıca," İskender "sadece kurmay ve ayrı ayrı nesnelere yönlendirebiliriz . "Smerç" ise kitle imha silahıdır. Bir "Smerç" makinesi 67 hektar alanda her şeyi yok ediyor. Bölgemizdeki "Smerç" atom bombasına eşittir ".

Azerbaycan'ın askeri kudretinin Ermenistan'dan kat kat üstün olduğu da yadsınamaz faktlardandır. Londra'da mənzillənmiş Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (The International Institute for Strategic Studies - IISS) kendisinin sonraki "Askeri denge 2014" (Military balance 2014) adlı raporuna bakalım.

Raporun Güney Kafkasya'ya ait bölümünde kullanılmaktadır ki, bu bölgede en dikkat çekici husus Azerbaycan'ın askeri harcamaları artırması.

Azerbayca'nın savunma harcamaları 4 milyar dolara yakındır.

Burada adı göre halihazırda Azerbaycan'da 700 isimde askeri ürün üretiliyor, ama buna rağmen, Azerbaycan askeri-savunma ürünlerini dışarıdan almakta devam edecek.

Yazarların göre, askeri teçhizat bakımından Azerbaycan Ermenistan'dan hayli üstündür. Bu da vurgulanıyor ki, Azerbaycan askeri teçhizat açısından avantaja petrol gelirlerinin hesabına elde başardı.

Raporun Ermenistan'a ait bölümünde bildirilir ki, savunma bütçesi 447 milyon dolar olan bu ülkenin askeri kudreti onun müttefiki Rusya'nın askeri endüstrisinden asılı kalır.

Ermenistan kara birliklerinin tekniği arasında üstünlüğü Rusya üretimli T72 tanlkları tutuyor. Bunların sayısı yaklaşık 109 set civarında gösterilmiştir.

Ermenistan'ın askeri hava kuvvetleri de tamamen Rusya tekniği ile donatılmıştır.
Askeri hava kuvvetlerinin emrinde 15 adet SU-25 savaş uçağı ve 8 savaş helikopteri bulunuyor.

Raporda kaydedilir Ermənsitanın askeri hava kuvvetleri Rusya tabanından harekete getirilir.

Ermenistan Silahlı Kuvvetlerinin emrinde olan bu askeri teçhizat Azerbaycan'ın sahip olduğu en modern silah ve teknikleri ile bir türlü mukayese edilemez. Ermenistan Ordusunun donanımında bulunan eski Sovyet döneminden kalma, sağlıksız, gecikmiş ve eskimiş silah dahil olmak üzere, akaryakıt motorlu "Skad" tipi füzeler ("kerosinka" olarak bilinir) sadece herhangi nesneyi yok etmek, hiç havaya kalkmak imkanına bile sahip değil.

Azerbaycan ordusunda 67 bin asker ve subay hizmet veriyor. Orduda yaklaşık 700 zırhlı savaş aracı (BBМ) ve yaya savaş makineleri (BMP) var. Şu anda ise 340 tank (Т-90SA ve Т-72), 14 avcı ve 30 ulaşım-savaş helikopteri Мi-8/17 Мi-24/35 МİQ-29 Su-25, Hava Kuvvetleri bünyesinde ise - yaklaşık 40 askeri helikopter var . Onlardan 19-u hücum karakterli askeri helikopterler. Azerbaycan'da bulunan Sovyet nümunəli teknik ve sursatlar tam olarak tamir edilerek modernize edilmiştir.

Araştırmada belirtiliyor ki, Azerbaycan artık askeri gücüne göre Belarusiyanı geride bırakıp ve ilişkileri genişleterek askeri gücüne İsrail silahları katmaktadır. Spike-LR füze sistemleri ve insansız "Heron" ve "Searcher" uçakları alan Azerbaycan ordunun güçlendirilmesinde hayli iş gördü.
 
Ermeni ordusu ise tüm verilerine göre, Azerbaycan'dan pek geri kalır. Geçtiğimiz yıl Ermenistan'ın askeri bütçesi 447 milyon doları ötməyib. Orduda 45 bin kişilik personel, 200 tank, (özellikle, Т-72) yaklaşık 100 BMP ve 140 BBM, 240 topçu, 15 adet Su-25 tipi avcı uçağı, 10'a yakın bombardıman uçağı, tıpkı onun kadar da Мi-8 / 17 tipi zırhlı savaş aracı var.

Ermenistan'da 2044 yılına kadar 102 Rus askeri üssünün olması durumu değişir. Bu askeri üslerden 74 tank, 17 BMP, 148 BTR, 84 adet çeşitli topçu sistemleri, 18 adet MIG-29 tipi savaş uçağı var. 5 bin Rus askerinin bulunduğu askeri üslerden Rusya defalarca belirtildiği gibi, onun asker ve subayları askeri operasyonlara müdahale etmeyecek.

Hatırlatalım ki, Azerbaycan'la ateşkesten sonra Rusya ve Ermenistan arasında askeri işbirliği anlaşması imzalandı. Bu sözleşmeye göre, üçüncü devlet Ermenistan'ın uluslararası düzeyde tanınan sınırlarına tecavüz ederse, Rusya hemen müttəfiqinin savunmasına katılabilir.

Ohanyanın savaş derken güvendiği faktörlerden birincisi bu anlaşma, diğeri ise ülkesinin Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'ne üye olmasıdır.

Napolyon savaşı kazanmak için üç önemli faktör gösterip: "para, para ve para". Yurtdışındaki Ermeni diasporasının topladığı sadakayla geçinen Ermenistan ise maddi olanaklar açısından en iyi ihtimalle 20 gün - 1 ay askeri operasyon götürme imkanına sahiptir. Geçerli ortamda askeri operasyonların bir aydan fazla devam etmesi ise Ermenistan'da ekonomik çöküş, sosyal patlamayla sonuçlanabilir.

Aslında bağımsız Ermenistan sınırında duran Rus askeri Rusya Cumhurbaşkanı'nın görevleri yerine getirir. Askeri subardinasiya açısından bu, normal hal sayılabilir. Ama meseleye başka taraftan yanaşanda gülünç manzara ortaya çıkıyor. Rusya devlet başkanı ve hükümetinin askeri karşısına hangi görevleri koymasından, bunu Ermenistan razılaşdırmasından kimsenin haberi yoktur. Tabii ki, Rusya ilk önce kendi çıkarlarından hareket ederek kararlar alır. Bu durumda Ermenistan'ın çıkarları ikinci plana geçiyor. Ermeni-Rus vassal ilişkilerinin derinleşmesi ona yol açtı ki, Ermenistan egemenliğini tam olarak Rusya'ya devrederek. Bu nedenle Rusya Devlet Başkanının emir ve görevleri sadece Rus askerleri yok, hem de Ermenistan Cumhurbaşkanı ve hükümeti de yerine getirir ". Bu konuya ilişki bildiren "Birinci Bilişim" yazıyor ki, henüz 2011 yılında Ermenistan'ın bağımsızlığının 20. yıldönümü ile ilgili yapılan askeri geçit töreninde Ermeni değil, Rus birliklerinin katılımı, Rus bayrağının dalgalandırılması birçoklarını şaşırtmıştı.

2010 yılında Rusya eski Devlet Başkanı Medvedev'in Erivan'a ziyareti çerçevesinde imzalanan anlaşmaya göre Rusya askeri üslerinin Ermenistan'da kalma süresi ve yetkisi arttırıldı. Ama böyle görünüyor ki, Gümrü'de bulunan askeri üssün yetkileri anlaşmadan öte büyümeye devam ediyor. Gümrü'de gerçekleştirilen önlem ve askeri geçit da bunu doğruluyor. 2011 yılında yapılan askeri geçit töreninde askerlerin bir bölümünü Ruslar teşkil edirdise, 2014'te Gümrü'de gerçekleştirilen geçit töreninde ise katılımcıların 50 faizini Rus askerleri oluşturuyordu. Bir kaç yıl içinde Rusya harbçilərinin yetkileri defalarca arttı. 2017 yılında yapılacak askeri paradın katılımcılarının birkaç oranının Rusya askerleri olacağını hayal etmek zor değil. Yani, Ermenistan'ın tüm siyasi-ekonomik durumuna kontrol eden Rusya 3 yıl sonra askeri geçit paketine denetimi de tam ele geçirecek. Bundan 3 yıl sonra, yani 2020 yılında yapılacak askeri paradlarda ise ancak Rus askerleri katılacaklar. Siyasi-ekonomik duruma tam kontrol eden Rusya'nın askeri-bayramlar paketinden dışında kalması doğru olmazdı. Putin 2 Aralık Ermenistan'da ziyaret sırasında açıkça bildirdi ki, Ermenistan onun için sadece 102. askeri üssün bulunduğu arazidir.

Gümrü tabanından kullanımı hakkında yeni anlaşma Rusya ve Ermenistan cumhurbaşkanları Dmitri Medvedev ve Serj Sarkisyan'ın katılımıyla iki ülkenin savunma bakanları aracılığıyla Erivan'da imzalandı. Anlaşmaya göre, Rusya'nın Gümrü tabanından kullanım süresi 25 yıldan 49 yıla kadar, yani 2044 yılına kadar uzatıldı. Ayrıca bu veritabanının imkanları Rusya tarafından tedarik ve yenilənmədən sonra Moskova'nın hedeflerini sağlamakla birlikte Ermenistan'ın güvenliğinde de kullanılacak.

Rusya Devlet Başkanı söyledi: "Karabağ'da savaş başlarsa Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü sessiz kalmayacaktır. Çünkü bölgenin istikrarı Rusya için çok önemlidir. "

Ermenistan Parlamentosu iktidar partisinden olan milletvekili Eduard Şamazanov şöyle demişti: "Rusya Ermenistan'la yeni sözleşme bağlamakla bölgede güç dengesi yaratmak amacıyla. Bu şekilde Karabağ sorununun askeri yolla çözümüne engel olsun ".
O ekledi: "Bu adım hem de Azerbaycan Cumhuriyeti'nin askeri gücünü ve bütçesini artırmak karşılığında verilmiş bir cevaptır."
Rusya bu adımı atmakla ABD ve NATO'ya uyarıyor, Kafkasya onun nüfuz alanı dahilinde ve bölge Moskova'nın desteklenmektedir.
Karabağ sorunu Ermenistan-Rusya anlaşması 2044 yılında ilede sona erinceye kadar şu anki durumunda kalacak.
Bütün bunlar onu demeye esas verir ki, Azerbaycan Dağlık Karabağ işte doğrudan Rusya ile çözmek gerekir. Savaş halinde ise Ermenistan Azerbaycan'ın önünde duruş getirmek mümkün olmayacaktır. Demek ki, Azerbaycan Rusya ile savaş meydanında karşı karşıya kalabilir.

Bu ise Üçüncü Dünya Savaşı'nın başlanabilir demektir.

-------------------------------------------------------------------------------

Azərbaycan Rusiya ilə müharibə meydanında üz-üzə qala bilər

25 ildir ki, Azərbaycan torpaqları Ermənistan tərəfindən işğal edilib. 25 ildir ki, bu münaqişənin həlli variantı axtarılır, amma tapılmır. BMT-nin məlum 4 qətnaməsi, AŞ PA, ATƏT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və bir sıra belə beynəlxalq qurumların qərar və qətnamələrində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsi və torpaqlarının işğala məruz qaldığı göstərilir.
Danışıqların heç bir nəticə verməyəcəyi və Ermənistan işğalçılıq siyasətindən əl çəkməyəcəyi təqdirdə Azəbaycanın müharibəyə əl atmaq məcburiyyətində qala biləcəyi də istisna edilmir. Bunu Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də dəfələrlə vurğrlayıb.
Münaqişə həll olunmur, beynəlxalq təşkilatlar da müharibənin olmasının istəmir, Ermənistan da Azərbaycan taorpaqlarından çəkilmir. Bəs rəsmi Bakının çıxış yolu nədir?
Hadisələrin bu istiqamətdə cərəyan etməsi onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan Dağlıq Qarabağ məsələsində Ermənistanla deyil, onun himayədarı olan Rusiya ilə üz-üzə qalıb.
1992-ci ildə Rusiyanın 366-ci alayının köməkliyi ilə ermənilərin Xocalı soyqırımını törətməsi bizə onu deməyə əsas verir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin yaranması və həll olunmamasında Rusiyanın maraqları mövcuddur. Ermənistana hər bir dəstək göstərən rəsmi Moskva bu münaqişənin həllinə hər bir vəchlə mane olmaqdadır.
Amma Azərbaycanın torpaqlarını müharibə yolu ilə geri qaytara biləcəyi bəyanatları Ermənistan kimi Rusiyanı da bərk qorxuya salıb.
Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan və müdafiə naziri Seyran Ohanyan müharibə səksəkəsi ilə yaşayan erməni xalqını sakitləşdirəcək bəyanat verirlər. Rusiyanın nəzarətində olan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının ((1992-ci ildə Ermənistan, Rusiya, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Tacikistan, Belarusiya və Özbəkistan tərəfindən yaradılıb) baş katibi Bordyuja da ermənilərər təsəlli verəcək bəyanatlar verib. Bildirib ki, əgər Azərbaycan müharibəyə başlayarsa qurum Ermənistanı müdafiə edəcək. Baxmayaraq ki, quruma daxil olan dövlətlərin əksəriyyəti heç də Azərbaycana silah qaldırmaq istəyində olmadıqlarını bildiriblər.
Dünya Silah Ticarətinin Təhlili Mərkəzinin direktoru İqor Korotçenko öz bloqunda yazır: “Azərbaycan Dağlıq Qarabağ uğrunda müharibəyə hazırlaşır". Ermənistanın "Armenia Today" saytı bildirir ki, İqor Korotçenko bu sözləri Cakartada keçirilən İNDODEFENCE-2012 sərgisində Azərbaycan Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin ekspozisiyası ilə tanışlıqdan sonra yazıb.
"Azərbaycan stendinin önündə 30 dəqiqə keçirdim - snayper tüfəngləri göstərirlər (onlardan biri 14,5 mm kalibirlidir - təsəvvür edin ki, belə bir güllə başınıza dəysə nə olar!), minaatanlar, orada RPQ-7-nin Azərbaycan oxşarı da, iki model pilotsuz təyyarə də var idi. Dedilər ki, özlərininkidir. Amma böyük ehtimalla lisenziyalı istehsalat üçün İsrail yardım edib. Təbii ki, sursat və minalar, zirehli avtomobil də var idi”, - deyə İ.Korotçenkonun bloqunda yazılıb. O, bütün bunların Dağlıq Qarabağda ermənilərə qarşı işlədiləcəyini ehtimal edir.

Qarabağ separatçılarının silahlı qruplaşmalarının keçmiş rəhbəri Arkadi Karapetyan ermənilərin qorxusunu belə anladıb: Məni xüsusilə də Azərbaycanın "Smerç” reaktiv yaylım atəş sistemlərini alması narahat edir. Siz təsəvvür edirsiniz bu silah Xankəndiyə yönəldilərsə nələr baş verəcək? Minlərlə insan həlak olacaq”.

Rusiyanın Ermənistanda "İsgəndər” əməliyyat-taktiki raketlər yerləşdirməsi barədə danışan Karapetyan qeyd edib ki, bu raketlər Ermənistandakı rus bazasının sərəncamındadır. Ermənistanın bu tipli silahları tətbiq etmək üçün mütəxəssisləri yoxdur: "Bundan başqa, "İsgəndər” yalnız qərargah və ayrı-ayrı obyektlərə yönləndirə bilər. "Smerç” isə kütləvi qırğın silahıdır. Bir "Smerç” maşını 67 hektar sahədə hər şeyi məhv edir. Regionumuzda "Smerç” atom bombasına bərabərdir”.

Azərbaycanın hərbi qüdrətinin Ermənistandan qat-qat üstün olduğu da danılmaz faktlardandır. Londonda mənzillənmiş Beynəlxalq Strateji Tədqiqatlar İnstitutu (The International Institute for Strategic Studies - IISS) özünün növbəti “Hərbi balans 2014” (Military balance 2014) adlı hesabatına nəzər salaq.

Hesabatın Cənubi Qafqaza aid hissəsində qeyd edilir ki, bu regionda ən diqqətəlayiq məqam Azərbaycanın hərbi xərcləri artırmasıdır.

Azərbayvanın müdafiə xərcləri 4 milyard dollara yaxındır.

Sənəddə qeyd edildiyinə görə hazırda Azərbaycanda 700 adda hərbi məhsul istehsal edilir, amma buna baxmayaraq, Azərbaycan hərbi-müdafiə məhsullarını xaricdən almaqda davam edəcək.

Müəlliflərin fikrincə, hərbi texnika baxımından Azərbaycan Ermənistandan xeyli üstündür. Bu da vurğulanır ki, Azərbaycan hərbi texnika baxımından üstünlüyə neft gəlirlərinin hesabına nail ola bilib.

Hesabatın Ermənistana aid hissəsində bildirilir ki, müdafiə büdcəsi 447 milyon dollar olan bu ölkənin hərbi qüdrəti onun müttəfiqi Rusiyanın hərbi sənayesindən asılı olaraq qalır.

Ermənistanın quru qoşunlarının texnikası arasında üstünlüyü Rusiya istehsallı T72 tanlkları tutur. Bunların sayı təxminən 109 dəst civarında göstərilib.

Ermənistanın hərbi hava qüvvələri də tamamilə Rusiya texnikası ilə təchiz edilib.
Hərbi-hava qüvvələrinin ixtiyarında 15 ədəd SU-25 qırıcı təyyarəsi və 8 döyüş helikopteri var.

Hesabatda qeyd olunur ki, Ermənsitanın hərbi-hava qüvvələri Rusiya bazasından hərəkətə gətirilir.

Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin sərəncamında olan bu hərbi texnika Azərbaycanın malik olduğu ən müasir silah və texnika ilə heç cür müqayisə edilməzdir. Ermənistan Ordusunun təchizatında olan keçmiş sovet dövründən qalma, nasaz, vaxtı keçmiş və köhnəlmiş silah-sursat, o cümlədən, maye yanacaq mühərrikli “Skad” tipli raketlər (“kerosinka” kimi tanınır) nəinki hər hansı obyekti məhv etməyə, heç havaya qalxmaq imkanına belə malik deyil.

Azərbaycan ordusunda 67 min əsgər və zabit xidmət edir. Orduda təxminən 700 zirehli döyüş maşını (BBМ) və piyadaların döyüş maşınları (BMP) var. Hazırda isə 340 tank (Т-90SA və Т-72), 14 qırıcı və 30 nəqliyyat-döyüş vertolyotu Мi-8/17 Мi-24/35 МİQ-29 Su-25, hərbi hava qüvvələrinin tərkibində isə - təxminən 40 hərbi vertolyot var. Onlardan 19-u hücum xarakterli hərbi vertolyotlardır. Azərbaycanda olan sovet nümunəli texnika və sursatlar tam olaraq təmir olunaraq modernləşdirilib.
Araşdırmada qeyd olunur ki, Azərbaycan artıq hərbi gücünə görə Belarusiyanı geridə qoyub və əlaqələri genişləndirərək hərbi gücünə İsrail silahları qatmaqdadır. Spike-LR raket sistemləri və pilotsuz “Heron” və “Searcher” təyyarələri alan Azərbaycan ordunun gücləndirilməsində xeyli iş görüb.

Erməni ordusu isə bütün göstəricilərinə görə, Azərbaycandan xeyli geri qalır. Ötən il Ermənistanın hərbi büdcəsi 447 milyon dolları ötməyib. Orduda 45 min nəfər heyət, 200 tank, (əsasən, Т-72) təxminən 100 BMP və 140 BBM, 240 artilleriya, 15 ədəd Su-25 tipli qırıcı təyyarə, 10-a yaxın bombardmançı təyyarə, eynilə onun qədər də Мi-8/17 tipli zirehli döyüş maşını var.

Ermənistan ərazisində 2044-cü ilə qədər 102 Rusiya hərbi bazasının olması vəziyyəti dəyişir. Bu hərbi bazalarda 74 tank, 17 BMP, 148 BTR, 84 ədəd müxtəlif artilleriya sistemləri, 18 ədəd MİQ-29 tipli qırıcı təyyarə var. 5 min rus əsgərinin yerləşdiyi hərbi bazalarda Rusiya dəfələrlə qeyd edib ki, onun əsgər və zabitləri hərbi əməliyyatlara müdaxilə etməyəcək.

Xatırladaq ki, Azərbaycanla atəşkəsdən sonra Rusiya və Ermənistan arasında hərbi əməkdaşlıq haqqında müqavilə imzalandı. Bu müqaviləyə görə, üçüncü dövlət Ermənistanın beynəlxalq səviyyədə tanınan sərhədlərinə təcavüz edərsə, Rusiya dərhal müttəfiqinin müdafiəsinə qoşula bilər.

Ohanyanın müharibə deyərkən güvəndiyi amillərdən birincisi bu müqavilə, digəri isə ölkəsinin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına üzv olmasıdır.

Napoleon müharibəni qazanmaq üçün üç vacib amil göstərib: “pul, pul və pul”. Xaricdəki erməni diasporunun topladığı sədəqəylə dolanan Ermənistan isə maddi imkanlar baxımından ən yaxşı halda 20 gün - 1 ay hərbi əməliyyat aparma imkanına malikdir. Hazırkı şəraitdə hərbi əməliyyatların bir aydan artıq davam etməsi isə Ermənistanda iqtisadi çökmə, sosial partlayışla nəticələnə bilər.

Faktiki olaraq müstəqil Ermənistanın sərhədində dayanan rus əsgəri Rusiya prezidentinin tapşırıqlarını yerinə yetirir. Hərbi subardinasiya baxımından bu, normal hal sayıla bilər. Amma məsələyə başqa tərəfdən yanaşanda biabırçı mənzərə ortaya çıxır. Rusiya dövlət başçısı və hökumətinin hərbçilərin qarşısına hansı vəzifələri qoymasından, bunu Ermənistanla razılaşdırmasından kimsənin xəbəri yoxdur. Təbii ki, Rusiya ilk öncə öz maraqlarından çıxış edərək qərarlar qəbul edir. Bu halda Ermənistanın maraqları ikinci plana keçir. Erməni-rus vassal münasibətlərinin dərinləşməsi ona gətirib çıxarıb ki, Ermənistan suverenliyini tam şəkildə Rusiyaya təhvil verib. Ona görə də Rusiya dövlət başçısının əmr və tapşırıqlarını təkcə rus hərbçiləri yox, eləcə də Ermənistan prezidenti və hökuməti də yerinə yetirir”. Bu məsələyə münasibət bildirən “Birinci İnformasiya” yazır ki, hələ 2011-ci ildə Ermənistanın müstəqilliyinin 20 illiyi ilə bağlı keçirilən hərbi paradda erməni yox, rus qoşunlarının iştirakı, rus bayrağının dalğalandırılması çoxlarını təəccübləndirmişdi.

2010-cu ildə Rusiyanın sabiq prezidenti Medvedevin İrəvana səfəri çərçivəsində imzalanan müqaviləyə əsasən Rusiya hərbi bazalarının Ermənistanda qalma müddəti və səlahiyyəti artırıldı. Amma belə görünür ki, Gümrüdə yerləşən hərbi bazanın səlahiyyətləri müqavilədən kənar artmaqda davam edir. Gümrüdə keçirilən tədbir və hərbi parad da bunu təsdiqləyir. 2011-ci ildə keçirilən hərbi paradda hərbçilərin bir hissəsini ruslar təşkil edirdisə, 2014-cü ildə Gümrüdə keçirilən paradda isə iştirakçıların 50 faizini rus hərbçiləri təşkil edirdi. Bir neçə il ərzində Rusiya hərbçilərinin səlahiyyətləri dəfələrlə artıb. 2017-ci ildə keçiriləcək hərbi paradın iştirakçılarının neçə faizinin Rusiya hərbçiləri olacağını təsəvvür etmək çətin deyil. Yəni, Ermənistanın bütün siyasi-iqtisadi vəziyyətinə nəzarət edən Rusiya 3 ildən sonra hərbi parad paketinə nəzarəti də tam ələ keçirəcək. Bundan 3 il sonra, yəni 2020-ci ildə keçiriləcək hərbi paradlarda isə ancaq Rusiya hərbçiləri iştirak edəcəklər. Siyasi-iqtisadi vəziyyətə tam nəzarət edən Rusiyanın hərbi-bayramlar paketindən kənarda qalması doğru olmazdı. Putin dekabrın 2-də Ermənistanda səfərdə olarkən açıq şəkildə bildirdi ki, Ermənistan onun üçün sadəcə 102-ci hərbi bazanın yerləşdiyi ərazidir.

Gümrü bazasından istifadə haqqında yeni müqavilə Rusiya və Ermənistan prezidentləri Dmitri Medvedyev və Serj Sarkisyanın iştirakı ilə iki ölkənin müdafiə nazirləri vasitəsilə İrəvanda imzalandı. Müqaviləyə əsasən, Rusiyanın Gümrü bazasından istifadə müddəti 25 ildən 49 ilə qədər, yəni 2044-cü ilə qədər uzadılıb. Bundan əlavə bu bazanın imkanları Rusiya tərəfindən təchiz və yenilənmədən sonra Moskvanın hədəflərini təmin etməklə yanaşı Ermənistanın təhlükəsizliyində də istifadə olunacaq.
Rusiya prezidenti deyib: “Qarabağda müharibə başlayarsa Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı sakit qalmayacaq. Çünki regionun sabitliyi Rusiya üçün çox mühümdür.”

Ermənistan parlamentinin iqtidar partiyasından olan deputatı Eduard Şamazanov belə demişdi: “Rusiya Ermənistanla yeni müqavilə bağlamaqla regionda güc tarazlığı yaratmaq məqsədi. Bu yolla Qarabağ münaqişəsinin hərbi yolla həllinə mane olsun”.
O əlavə edib: “Bu addım həm də Azərbaycan Respublikasının hərbi gücünü və büdcəsini artırmaq müqabilində verilmiş bir cavabdır”.
Rusiya bu addımı atmaqla ABŞ və NATO-ya xəbərdarlıq edir ki, Qafqaz onun nüfuz dairəsindədir və region Moskvanın diqqət mərkəzindədir.
Qarabağ münaqişəsi də Ermənistan-Rusiya müqaviləsi 2044-cü ilədə başa çatanadək hazırkı vəziyyətində qalacaq.
Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsini məhz bilavasitə Rusiya ilə həll etməlidir. Müharibə edəcəyi təqdirdə isə Ermənistan Azərbaycanın qabağında duruş gətirmək iqtidarında olmayacaq. Deməli, Azərbaycan Rusiya ilə müharibə meydanında üz-üzə qala bilər. Bu isə Üçüncü Dünya müharibəsinin başlana biləcəyi deməkdir.

YORUM EKLE