Dolaylı Vergiler ve 2016 Gerçekleşen Bütçe!
Dolaylı vergi, bir gerçek ya da tüzel kişinin geliri veya sermayesi üzerinden değil, kişiler arasında gerçekleşen ekonomik işlemler üzerinden belirlenmiş oranlarda alınan vergi türlerine verilen genel isimdir.
Gerek ekonomi programlarında gerekse günlük hayatta şu cümleyi çok duyarız. ”Devlet vergilerinin büyük kısmını dolaylı vergilerden topluyor”.
Bu doğrumudur, değimlidir ortaya koymadan önce hangi vergiler dolaylı vergilerdir onu bir hatırlayalım. Herkesin bildiği en ünlü dolaylı vergi Katma Değer Vergisi (KDV) ‘dir. Bunu Damga Vergisi, Harçlar, Gümrük Vergisi, Özel İletişim Vergisi (Ö.İ.V.), Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ,Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (B.S.M.V.) ,Şans Oyunları Vergisi, Diğer Dış Ticaret Gelirleri takip eder.
Şimdi yukarıda belirttiğimiz genel kanaati Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün resmi verilerini (*) 2016 yılı değerlerini kullanarak test edelim.
Vergi Türü
2016 Hedeflenen
(Milyon TL) 2016 Gerçekleşen
(Milyon TL) Gerçekleşme %
KDV (Dahilde) 51.247  53.987   5
KDV (İthalde) 86.894 76.836 -12
Damga Vergisi 13.738 13.419 -02
Harçlar 18.859 17.822 -05
Gümrük Vergileri  9.489   9.065 -04
Özel İletişim Vergisi 4.807   4.975 03
Özel Tüketim V.         116.303 120.401  4
BSMV 10.495  11.067 05
MTV  9.865    9.986 01
Şans Oyunları V.    947       899 -05
Diğer Dış Ticaret G.    275       348 27
TOPLAM         322.919 318.805
 (*) Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri.
Yine Maliye Bakanlığının resmi rakamları dikkate alındığında 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gelirlerinin genel toplamı hedeflenen olarak 528.317 (Milyon TL) ve gerçekleşen genel toplam ise 533.202(Milyon TL)’dir.
Dolaylı vergiler ile ilgili verileri gösteren yukarıdaki tablonun gerek hedeflenen gerekse gerçekleşen dolaylı vergi değerlerine bakıldığında durum ekonomist, bütçe uzmanı v.b. unvanlara sahip olmadan da net olarak görülebilmektedir.
Buna göre 2016 Merkezi Yönetim Bütçe Gelirleri içinde “Vergi Gelirleri” alt başlığı olarak dolaylı vergilerin, vergi gelirleri içindeki oranı; (318.805/459.001)=  % 69 ‘dır
Maliye Bakanlığı verilerini esas alarak yukarıda yer verdiğimiz tablo detaylı olarak incelendiğinde ise ÖTV’nin, ithalattan alınan KDV’nin ve Dahilde Alınan KDV’nin dolaylı vergilerde ilk üç sırayı aldığı görülmektedir bunları ise harçlar, damga vergisi, BSMV, MTV, gümrük vergileri ve haberleşme giderleri üzerinden alınan Ö.İ.V.’nin takip ettiği görülmektedir.
Sonuç olarak 2016 yılı verileri baz alındığında dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı % 69’dir ve bu oran sadece 2016 yılına mahsus bir çarpıklık değil uzun yıllardır devam eden bir durumdur.
2013-2016 yıllarında dolaylı vergilerin gerçekleşen bütçede toplam vergiler içindeki oranı Sırasıyla %75,%72,%64 ve % 69’dır.
Üyesi bulunduğumuz OECD’deki vergi yapılarına baktığımızda, dönemler arası ufak farklılaşmalar gösterse bile, toplam vergi gelirlerinin üçte ikisinin (%66) doğrudan vergilerden, geri kalan üçte birinin(%33) ise dolaylı vergilerden oluştuğu gözlenmektedir. Sosyal güvenlik kesintileri OECD sınıflamasında  dolaysız vergiler içinde yer almaktadır.
Anayasamızın (VI.) “Vergi Ödevi” Başlıklı 73’ncü maddesi şöyle der; Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Kanunların anası olan Anayasa’nın amir hükmünün gerçekleştiği günleri görmek umudu ile…
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.